Słownik pojęć · AML
Ocena ryzyka klienta
W skrócie
Przypisanie konkretnemu klientowi poziomu ryzyka prania pieniędzy na podstawie jego profilu, działalności, geografii i sposobu współpracy. Od wyniku zależy zakres środków bezpieczeństwa finansowego - uproszczone, standardowe lub wzmożone.
Jakie czynniki uwzględnić w ocenie ryzyka klienta?
Ustawa wymienia w szczególności rodzaj klienta, obszar geograficzny, przeznaczenie rachunku, rodzaj usług i sposób ich świadczenia, poziom wartości majątkowych lub transakcji oraz cel, regularność i czas trwania współpracy (art. 33 ust. 3 ustawy AML). Wygodnym narzędziem jest prosta matryca dopasowana do oceny ryzyka biura.
O wyższym ryzyku mogą świadczyć m.in. nietypowe okoliczności nawiązania współpracy, znaczny udział gotówki w działalności, nietypowa lub nadmiernie złożona struktura własności, powiązania z państwami trzecimi wysokiego ryzyka czy status PEP klienta lub beneficjenta. Przy przedsiębiorcy krajowym z prostą strukturą i rozliczeniami bezgotówkowymi wynik będzie zwykle niższy.
Jak udokumentować ocenę ryzyka klienta?
Biuro dokumentuje rozpoznane ryzyko i jego ocenę, a na żądanie kontrolera wykazuje, że zastosowane środki były odpowiednie do tego ryzyka (art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 3). Samo „ryzyko: niskie” nie wystarczy - potrzebne jest krótkie uzasadnienie, z którego osoba z zewnątrz odtworzy tok rozumowania.
Najczęstszy błąd to punktacja, której nikt w biurze nie potrafi wyjaśnić. Jeśli matryca daje wynik sprzeczny z oceną pracownika, trzeba to zapisać i rozstrzygnąć.
Ocena nie jest jednorazowa. Aktualizację uruchamiają zdarzenia: zmiana wspólników lub zarządu, nowy profil działalności, wejście na nowe rynki, informacja o sankcjach. Od 10 lipca 2027 r. AMLR dodaje maksymalne terminy przeglądu: co najmniej raz w roku przy podwyższonym ryzyku i raz na pięć lat przy pozostałych klientach.