Słownik pojęć · Kadry
Porozumienie stron
W skrócie
Umowa pracodawcy i pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę w uzgodnionym dniu, bez okresu wypowiedzenia. Kodeks pracy nie wymaga dla niej pisma, choć dla dowodu warto je podpisać, a ochrona przed wypowiedzeniem, np. w czasie choroby czy ciąży, porozumienia nie blokuje. Dla pracownika najważniejszy skutek to zasiłek dla bezrobotnych dopiero po 90 dniach od rejestracji - chyba że porozumienie zawarto z powodu zmiany miejsca zamieszkania, upadłości lub likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Kiedy umowa się rozwiązuje i czy pracodawca musi się zgodzić?
Strony mogą ustalić dzień wcześniejszy albo późniejszy, niż upłynąłby okres wypowiedzenia. Jeżeli nie ustaliły go nawet w sposób dorozumiany, umowa rozwiązuje się w dniu zawarcia porozumienia.
Wniosek pracownika o porozumienie jest ofertą: pracodawca nie musi na niego odpowiadać, a milczenie nie oznacza zgody. Gdy wniosek złożony przez sekretariat, pocztą albo e-mailem nie wskazuje terminu odpowiedzi, wiąże przez czas, w którym zwykle można się jej spodziewać - nie automatycznie do proponowanej daty rozwiązania. Dlatego termin odpowiedzi lepiej wpisać. Jeżeli pracodawca odmówi, pracownikowi zostaje zwykłe wypowiedzenie.
Częsta pomyłka: gdy po doręczeniu wypowiedzenia strony uzgodnią wcześniejszy dzień rozwiązania, porozumienie nie powstaje. Umowa nadal rozwiązuje się za wypowiedzeniem, co ma znaczenie m.in. dla zasiłku.
Co wpisać do porozumienia?
Oprócz stron, oznaczenia umowy i dnia rozwiązania - rozliczenie urlopu (wykorzystanie w konkretnych dniach albo ekwiwalent) i ewentualnie zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy z określeniem wynagrodzenia za ten czas. Przyczyny niedotyczące pracownika wpisuje się tylko wtedy, gdy rzeczywiście są powodem rozwiązania, bo od nich zależy odprawa. Zdanie „strony nie mają wzajemnych roszczeń” niewiele daje: pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia, a co do ekwiwalentu i odpraw orzecznictwo nie jest jednolite. Bezpieczniej wymienić rozliczenia z nazwy, jak robi to kreator porozumienia stron.
Czy można wycofać się z porozumienia?
Nie jednostronnie. Można natomiast uchylić się od jego skutków, gdy zostało zawarte pod wpływem istotnego błędu albo bezprawnej groźby - oświadczeniem na piśmie w ciągu roku od wykrycia błędu albo ustania obawy. Pracownica, która podpisała porozumienie, nie wiedząc o ciąży, ma według Sądu Najwyższego 7 dni od wykrycia błędu. Zapowiedź rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika co do zasady nie jest groźbą bezprawną, jeżeli pracodawca ma do tego rzeczywiste podstawy.