Zmiany od 1 stycznia 2027 r. - kalendarz i limity dla firm i biur rachunkowych

Część zmian na 2027 r. jest już przesądzona: przepisy ogłoszono w Dzienniku Ustaw, a kurs euro, od którego zależą limity w złotych, jest znany. Inne wciąż czekają na Sejm, Senat albo podpis Prezydenta, a kilka kwot pochodzi na razie tylko z prognoz. Dlatego przy każdej zmianie zaznaczamy, na jakim etapie są przepisy. Najważniejsze daty zebraliśmy w kalendarzu. Dalej omawiamy płace i składki, Krajowy System e-Faktur (KSeF), czyli rządowy system faktur elektronicznych, oraz VAT i podatki dochodowe. Artykuł zamykają limity przeliczone na złote i lista spraw na grudzień.

Kalendarz zmian w 2027 r.

Większość zmian zaczyna obowiązywać 1 stycznia, ale nie wszystkie. W tabeli „ogłoszone” oznacza przepis opublikowany w Dzienniku Ustaw lub Monitorze Polskim, „uchwalone” - ustawę, której jeszcze nie ogłoszono, „projekt” - propozycję, nad którą pracuje Sejm, a „prognoza” - kwotę wyliczoną z projektu ustawy budżetowej.

Od kiedy	Zmiana	Status
1 stycznia	płaca minimalna 4950 zł, stawka godzinowa 32,30 zł	ogłoszone
1 stycznia	koniec okresów przejściowych w KSeF, numer KSeF w przelewach	ogłoszone
1 stycznia	kary za naruszenie obowiązków w KSeF	ogłoszone; projekt przesunięcia na 2028 r.
1 stycznia	nowy załącznik nr 15 (mechanizm podzielonej płatności, MPP), przemieszczenie towarów w limicie zwolnienia z VAT	ogłoszone
1 stycznia	bez sankcji kosztowej za przelew poza białą listę i pominięcie MPP	ogłoszone
1 stycznia	milczące umorzenie małych zaległości podatkowych	ogłoszone
1 stycznia	nowa skala PIT, limit ryczałtu 250 000 euro, danina solidarnościowa 5%	uchwalone, czeka na Sejm i Prezydenta
1 stycznia	likwidacja ulgi internetowej i ulgi na ekspansję	uchwalone, czeka na Prezydenta
1 stycznia	limit 30-krotności 300 990 zł	prognoza z projektu budżetu
rok podatkowy 2027	JPK_CIT i JPK w PIT dla ostatniej grupy podatników	ogłoszone
1 lutego	nowa minimalna składka zdrowotna przy skali i podatku liniowym	wynika z obowiązujących przepisów
18 lutego	Kodeks spółek handlowych: koniec podziału akcji na imienne i na okaziciela	ogłoszone
10 lipca	stosowanie unijnego rozporządzenia o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (AMLR)	ogłoszone (prawo UE)

Płace i umowy

Od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pełny etat wynosi 4950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa na zleceniu - 32,30 zł. Rozporządzenie Rady Ministrów jest już ogłoszone, a ile to daje na rękę, liczymy w artykule o najniższej krajowej netto. Od płacy minimalnej zależą też inne kwoty, m.in. preferencyjne składki ZUS dla nowych firm i limit działalności nierejestrowanej, czyli drobnej sprzedaży bez rejestrowania firmy. Ten limit wyniesie 11 137,50 zł przychodu w kwartale.

Na pensje netto wpłynie również nowa skala PIT. Zamiast dwóch stawek będzie miała trzy: 12% do 130 000 zł rocznego dochodu i 24% od nadwyżki do 150 000 zł. Dochód powyżej 150 000 zł będzie opodatkowany stawką 32%. Ustawę uchwalił Sejm, a Senat wprowadził do niej poprawki. Stawek i progów nie zmienił, ale uzależnił stosowanie nowej skali od tego, czy 1 stycznia 2027 r. wejdą w życie zmiany w CIT i ryczałcie. Teraz o poprawkach zdecyduje Sejm, a potem ustawę musi podpisać Prezydent. Szczegóły i wpływ na zaliczki opisujemy w artykule PIT od 2027 r..

Przy wysokich pensjach liczy się też roczny limit składek emerytalnej i rentowych, czyli 30-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Po przekroczeniu tego limitu pracodawca przestaje w danym roku pobierać te składki. W projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. rząd założył przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł. Limit wzrośnie więc z 282 600 zł w 2026 r. do 300 990 zł. Według ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych limit liczy się z projektu budżetu, dopóki budżet nie zostanie uchwalony. Ostateczną kwotę minister ogłasza w obwieszczeniu, zwykle pod koniec roku.

W kadrach nie zmieni się współczynnik urlopowy, przez który dzieli się pensję, żeby wyliczyć ekwiwalent za dzień niewykorzystanego urlopu. W 2027 r. przypada 251 dni pracy, tak jak w 2026 r., więc dla pełnego etatu współczynnik znów wynosi 20,92. Na tę liczbę wpływają też dwa święta, które wypadają w sobotę: 1 maja i 25 grudnia. Za każde z nich pracodawca wyznacza pracownikom inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym.

ZUS i składka zdrowotna przedsiębiorcy

Składki przedsiębiorcy liczy się od dwóch kwot: płacy minimalnej i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Pierwsza jest znana, więc preferencyjna podstawa składek dla nowych firm (pierwsze 24 miesiące) wyniesie w 2027 r. 1485 zł, czyli 30% z 4950 zł. Ustawa przewiduje wyłączenia, np. dla osób świadczących usługi na rzecz byłego pracodawcy.

Druga kwota pochodzi na razie z projektu budżetu. Najniższa podstawa składek, czyli kwota, od której się je liczy, wynosi przy standardowym, tzw. pełnym ZUS 60% prognozowanego wynagrodzenia. Według projektu to 6 019,80 zł. W tych samych granicach - od 1485 zł do 6 019,80 zł - mieści się podstawa w uldze „mały ZUS plus”, w której składki zależą od dochodu. Nie zmienia się jeden z warunków tej ulgi: przychód za poprzedni rok nie może przekroczyć 120 000 zł, a jeśli firma działała tylko przez część roku - proporcjonalnie mniejszej kwoty.

Ustawodawca nie zmienił na 2027 r. zasad liczenia składki zdrowotnej. Przy skali i podatku liniowym składka zależy od dochodu, ale nie może być niższa niż 9% płacy minimalnej z pierwszego dnia roku składkowego. Ten rok trwa od lutego do stycznia, więc nowe minimum obowiązuje od składki za luty 2027 r. Według obecnych przepisów wyniesie 9% z 4950 zł, czyli 445,50 zł miesięcznie. Obniżone minimum, liczone od 75% płacy minimalnej, dotyczyło tylko roku składkowego od lutego 2025 r. do stycznia 2026 r. Inaczej jest na ryczałcie. Tam składka zależy od przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2026 r. (liczonego z wypłatami z zysku). Prezes GUS ogłosi je w styczniu i dopiero wtedy będą znane kwoty na 2027 r.

KSeF: koniec okresów przejściowych

1 stycznia 2027 r. kończą się dwa wyjątki, dzięki którym w 2026 r. można było wystawiać faktury poza Krajowym Systemem e-Faktur. Pierwszy dotyczył drobnej sprzedaży: dopóki sprzedaż udokumentowana takimi fakturami nie przekraczała w miesiącu 10 000 zł brutto, podatnik mógł wystawiać faktury papierowe i PDF. Prawo to tracił od faktury, z którą przekroczył tę kwotę. Drugi wyjątek obejmował faktury z kas rejestrujących oraz paragony z NIP nabywcy do 450 zł brutto, które traktuje się jak faktury. Od stycznia przedsiębiorcy korzystający z tych wyjątków wystawiają faktury dla firm w KSeF.

Tego samego dnia, według obecnego brzmienia ustawy, wchodzą w życie kary pieniężne. Naczelnik urzędu skarbowego nakłada je, gdy podatnik wbrew obowiązkowi nie wystawi faktury w KSeF, w czasie awarii lub w trybie offline wystawi ją niezgodnie ze wzorem albo nie prześle jej później do systemu w terminie. Kara wynosi do 100% VAT z tej faktury, a przy fakturze bez VAT - do 18,7% kwoty należności. Rząd zaproponował przesunięcie kar na 1 stycznia 2028 r. (druk sejmowy nr 3245), ale do 1 listopada 2026 r. Sejm projektu nie uchwalił. Nawet jeśli go uchwali, okresy przejściowe skończą się z końcem 2026 r.

Od 1 stycznia 2027 r. zmienia się też sposób opisywania przelewów. Gdy kupujący i sprzedawca są czynnymi podatnikami VAT, kupujący, który płaci za fakturę z KSeF, wpisuje w tytule przelewu jej numer KSeF. Dotyczy to także faktur wystawionych offline i przesłanych do systemu później. Gdy jednym przelewem płaci za kilka takich faktur, wpisuje identyfikator zbiorczy, który nadaje im KSeF. W mechanizmie podzielonej płatności numer KSeF wpisuje się w komunikacie przelewu zamiast numeru faktury.

VAT: limit zwolnienia, MPP i biała lista

Nie zmienia się limit zwolnienia podmiotowego z VAT, czyli zwolnienia dla firm z niewielką sprzedażą. Nadal wynosi 240 000 zł sprzedaży bez VAT, w poprzednim i w bieżącym roku. Od 1 stycznia 2027 r. podatnik zwolniony z VAT wlicza jednak do limitu także wywóz własnych towarów do innego kraju Unii, np. do zagranicznego magazynu, jeśli według art. 13 ust. 3 ustawy o VAT jest on wewnątrzwspólnotową dostawą. Nowa zasada nie obejmuje sprzedaży z 2026 r.

Od 1 stycznia obowiązuje też nowy załącznik nr 15 do ustawy o VAT, czyli wykaz towarów i usług objętych obowiązkowym MPP. Towary oznacza się w nim kodami unijnej Nomenklatury scalonej (CN) zamiast polskiej klasyfikacji PKWiU. Gdy dostawa przypada w 2026 r., a faktura w 2027 r. (albo odwrotnie), właściwy wykaz wskazują przepisy przejściowe. Nowy wykaz opisujemy w artykule o MPP, a pozycje można sprawdzić w wyszukiwarce załącznika nr 15.

Przy fakturach wystawionych od 1 stycznia 2027 r. znika sankcja w PIT i CIT. Jeśli firma zapłaci za taką fakturę na rachunek spoza białej listy (wykazu podatników VAT) albo z pominięciem obowiązkowego MPP, nie straci już z tego powodu prawa do zaliczenia wydatku do kosztów. Sankcje w VAT zostają na dotychczasowych warunkach: przy przelewie poza białą listę nabywca może odpowiadać solidarnie za VAT dostawcy z tej transakcji, a za pominięcie obowiązkowego MPP urząd może ustalić dodatkowe zobowiązanie w wysokości 30% VAT.

PIT, CIT i ryczałt

W ustawie z nową skalą PIT jest też niższy limit ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, czyli podatku płaconego od przychodu bez odliczania kosztów. Z ryczałtu w 2027 r. skorzysta tylko ten, kto w 2026 r. miał przychody do 250 000 euro, czyli 1 094 250 zł. Dziś limit wynosi 2 000 000 euro. Ta sama ustawa podnosi z 4% do 5% daninę solidarnościową, czyli dodatkowy podatek od dochodów ponad 1 000 000 zł. Wyższą stawkę zastosuje się pierwszy raz do daniny za 2027 r. Jak zastrzegliśmy wyżej, ustawa czeka jeszcze na Sejm i Prezydenta. Szczegóły są w artykule PIT od 2027 r..

Druga ustawa (druk sejmowy nr 3149) trafiła do Prezydenta 28 października 2026 r. Według projektu, z którego powstała, od 2027 r. znikają z ustaw podatkowych ulga na Internet i ulga na ekspansję, a ulga na robotyzację zostaje przedłużona o 10 lat. Kto pierwszy raz odliczy wydatki na Internet w zeznaniu za 2026 r., zachowa prawo do odliczenia za 2027 r. Do kosztów ekspansji poniesionych przed 2027 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.

W 2027 r. kończy się też rozłożone na lata wdrażanie JPK_CIT i JPK w PIT. Chodzi o obowiązek prowadzenia ksiąg i ewidencji w programie komputerowym i przesyłania ich raz w roku do urzędu w postaci jednolitego pliku kontrolnego. Ostatni etap obejmuje rok podatkowy, który zaczyna się po 31 grudnia 2026 r., czyli przy roku kalendarzowym - cały 2027 r. Według Ministerstwa Finansów chodzi o pozostałych podatników CIT i spółki niebędące osobami prawnymi, a także o pozostałych podatników PIT, w tym rozliczających VAT kwartalnie (JPK_V7K). Ustawowe zwolnienia z obowiązku zostają. Pliki za 2027 r. wysyła się w 2028 r., zwykle w terminie zeznania rocznego. Księgi trzeba jednak prowadzić w programie, który je wygeneruje, już od pierwszego dnia roku.

Limity na 2027 r. w złotych

Wiele limitów zapisano w ustawach w euro. Na złote przelicza się je po średnim kursie NBP z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku. Na 2027 r. jest to kurs z 1 października 2026 r.: 4,3770 zł. Według części ustaw wynik zaokrągla się do 1000 zł, według innych - nie.

Limit	Kwota na 2027 r.	Podstawa	Status
mały podatnik PIT, CIT i VAT (2 000 000 euro)	8 754 000 zł	art. 5a pkt 20 PIT, art. 4a pkt 10 CIT, art. 2 pkt 25 lit. a VAT	ogłoszone
mały podatnik VAT - agenci, zleceniobiorcy i podobni (45 000 euro prowizji)	197 000 zł	art. 2 pkt 25 lit. b VAT	ogłoszone
jednorazowa amortyzacja de minimis (50 000 euro)	219 000 zł	art. 22k ust. 7 i 12 PIT, art. 16k ust. 7 i 12 CIT	ogłoszone
ryczałt kwartalny (200 000 euro)	875 400 zł	art. 21 ust. 1b ustawy o ryczałcie	ogłoszone
prawo do ryczałtu (dziś 2 000 000 euro)	8 754 000 zł	art. 6 ust. 4 ustawy o ryczałcie	ogłoszone
prawo do ryczałtu (250 000 euro)	1 094 250 zł	ustawa z druku nr 3147	uchwalone, czeka na Sejm i Prezydenta
księgi rachunkowe dla osób fizycznych, spółek cywilnych i jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich (2 500 000 euro przychodów netto)	10 942 500 zł	art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości	ogłoszone
zwolnienie podmiotowe z VAT	240 000 zł	art. 113 ust. 1 VAT	ogłoszone
limit 30-krotności	300 990 zł	art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń	prognoza
minimalna podstawa pełnego ZUS	6 019,80 zł	art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń	prognoza
preferencyjna podstawa ZUS	1485 zł	art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń	ogłoszone
działalność nierejestrowana (kwartał)	11 137,50 zł	art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców	ogłoszone
zastaw skarbowy - minimalna wartość rzeczy lub prawa	19 500 zł	art. 41 § 1 Ordynacji podatkowej	ogłoszone
kara porządkowa - najwyższa kwota	3900 zł	art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej	ogłoszone

Jeden limit trzeba policzyć inaczej. Do stawki CIT 9% nie wystarczy status małego podatnika z tabeli: przychody osiągnięte w samym 2027 r. też nie mogą przekroczyć 2 000 000 euro. Tę kwotę przelicza się po kursie z pierwszego dnia roboczego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł. Przy roku kalendarzowym jest to kurs z 4 stycznia 2027 r., więc limit będzie znany dopiero wtedy.

Ordynacja podatkowa i spółki

Od 1 stycznia 2027 r. wniosek o umorzenie niewielkiej zaległości podatkowej może zostać załatwiony milcząco. Jeśli urząd w ciągu 60 dni nie wyda decyzji ani postanowienia kończącego sprawę, umorzenie uznaje się za udzielone w całości. Działa to pod jednym warunkiem. Łączna kwota, o której umorzenie podatnik prosi w roku podatkowym ten sam urząd w jednym podatku, nie może przekroczyć płacy minimalnej z dnia złożenia wniosku. Wlicza się do niej zaległość, odsetki i opłatę prolongacyjną, czyli opłatę za odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty. Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg 60-dniowego terminu. Milczącego umorzenia nie będzie m.in. wtedy, gdy przed upływem 60 dni urząd wezwie podatnika do usunięcia braków wniosku albo do udziału w czynnościach (art. 169 § 1 i art. 155 § 1 Ordynacji). Nowe zasady dotyczą wniosków złożonych w roku podatkowym, który zaczyna się najwcześniej 1 stycznia 2027 r.

Poza podatkami zmienia się też Kodeks spółek handlowych. 18 lutego 2027 r. wchodzi w życie nowelizacja, po której akcje nie będą już dzielone na imienne i na okaziciela. Dotyczy to spółek akcyjnych, prostych spółek akcyjnych, komandytowo-akcyjnych i europejskich, które mają 2 lata na dostosowanie statutów.

Biura rachunkowe powinny pamiętać o jeszcze jednej dacie: od 10 lipca 2027 r. obowiązki w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy będą wynikać bezpośrednio z unijnego rozporządzenia 2024/1624 (AMLR). Opisujemy to w artykule AMLR od 2027 r..

Lista spraw na grudzień