Zakup w grudniu a podatek: koszt od razu czy amortyzacja?
Czy zakup w grudniu zmniejszy podatek za 2026 r.? Wyjaśniamy, kiedy wydatek jest kosztem od razu, a kiedy dopiero przez amortyzację, jak działa próg 10 000 zł, jednorazowa amortyzacja de minimis i odpis do 100 000 zł, co z samochodem, ryczałtem i składką zdrowotną. Na końcu lista spraw do 31 grudnia, quiz i odpowiedzi na częste pytania.

W grudniu wielu przedsiębiorców słyszy tę samą radę: kup coś do firmy, to zapłacisz mniejszy podatek. Czasem to prawda, ale często grudniowy zakup nie zmieni rozliczenia za 2026 r. ani o złotówkę. O wyniku decyduje nie data przelewu, ale to, kiedy wydatek stanie się kosztem podatkowym. Ta chwila zależy od tego, co kupujesz, ile to kosztuje i jak rozliczasz podatek.
Wyjaśniamy po kolei, ile naprawdę daje koszt, kiedy wydatek trafia do kosztów od razu, a kiedy przez amortyzację, czyli rozłożenie ceny na kilka lat. Potem omawiamy próg 10 000 zł, dwie formy jednorazowej amortyzacji, remonty, samochody oraz to, jak zakup działa na ryczałcie, skali, podatku liniowym i w CIT. Na końcu jest lista spraw do 31 grudnia i krótki quiz. Stan prawny: 19 listopada 2026 r.
Najpierw rachunek: ile naprawdę daje koszt
Koszt podatkowy nie zwraca wydanych pieniędzy. Zmniejsza tylko dochód, od którego liczy się podatek, więc firma odzyskuje najwyżej tyle, ile wynosi jej stawka. Przedsiębiorca na skali podatkowej w drugim progu, czyli płacący 32% od dochodu ponad 120 000 zł, zaoszczędzi na laptopie za 10 000 zł 3200 zł podatku, jeśli cały wydatek obniży dochód opodatkowany stawką 32%. Do tego dochodzi 900 zł niższej składki zdrowotnej, bo na skali wynosi ona 9% dochodu, o ile składka przekracza minimalną kwotę. Z 10 000 zł wydatku i tak zostaje mu 5900 zł do zapłaty z własnej kieszeni.
Wniosek jest prosty: zakup ma sens, gdy firma i tak potrzebuje tej rzeczy, a koniec roku pozwala tylko wybrać moment. Przepisy pozwalają zresztą zaliczyć do kosztów wyłącznie wydatki poniesione po to, by osiągnąć przychód albo zachować lub zabezpieczyć jego źródło. Sprzęt kupiony bez związku z działalnością, tylko po to, żeby obniżyć podatek, urząd skarbowy może z kosztów wykreślić. Więcej o tym, czym jest koszt, piszemy w artykule Koszty uzyskania przychodu: co można zaliczyć do kosztów firmy, a o różnicy między przychodem i dochodem - w tekście Przychód a dochód.
Kiedy wydatek staje się kosztem
Ten sam przelew w grudniu może dać koszt w grudniu, w styczniu albo dopiero w kolejnych latach. Zależy to od rodzaju wydatku. W tabeli zebraliśmy najczęstsze sytuacje u przedsiębiorcy na podatkowej księdze przychodów i rozchodów, w skrócie KPiR, który nie stosuje kasowego PIT.
| Co kupujesz | Kiedy to koszt | Co to znaczy dla zakupu w grudniu |
|---|---|---|
| Usługa, materiały biurowe, paliwo i inne koszty pośrednie | data wystawienia faktury | faktura z grudnia daje koszt 2026 r. (przy metodzie memoriałowej koszt dotyczący także 2027 r., np. roczną polisę, rozlicza się w obu latach) |
| Towar handlowy i materiały do produkcji | data faktury, ale remanent na koniec roku koryguje dochód | towar, który 31 grudnia leży w magazynie, nie obniży dochodu |
| Sprzęt o wartości do 10 000 zł | miesiąc oddania do używania (albo jednorazowy odpis w tym lub następnym miesiącu) | musi zacząć pracować w grudniu |
| Środek trwały powyżej 10 000 zł, amortyzacja liniowa | odpisy od miesiąca po wpisie do ewidencji | wpis w grudniu, pierwszy odpis w styczniu |
| Środek trwały z jednorazową amortyzacją | odpis od miesiąca wpisu do ewidencji | całość może trafić do kosztów 2026 r. |
| Zaliczka na maszynę dostarczaną w 2027 r. | zasadniczo brak kosztu przed dostawą | wyjątek: fabrycznie nowe maszyny w limicie 100 000 zł |
Przy usługach i drobnych zakupach w KPiR liczy się dzień wystawienia faktury albo innego dowodu księgowego. W pełnej księgowości koszty bezpośrednio związane z przychodami rozlicza się co do zasady w roku, w którym firma uzyskała odpowiadające im przychody. Pozostałe koszty potrąca się w dniu poniesienia, czyli w dniu, na który firma ujęła je w księgach na podstawie faktury. Przedsiębiorca na kasowym PIT, czyli rozliczający przychody i koszty z innymi przedsiębiorcami po zapłacie, zaliczy zwykły wydatek do kosztów w roku, w którym go zapłacił, i tylko w zapłaconej części. Odpisów amortyzacyjnych ta zasada nie dotyczy.
Inaczej jest z towarami handlowymi i materiałami. Ich zakup jest kosztem według daty faktury, ale dochód w KPiR liczy się z uwzględnieniem remanentu, czyli spisu z natury zapasów na początek i koniec roku. Jeśli zapas na koniec roku jest większy niż na początku, różnica zwiększa dochód. Towar kupiony w grudniu na zapas, który 31 grudnia leży na półce, wróci więc do dochodu przez remanent. Jak przygotować spis, wyjaśniamy w poradniku Spis z natury i inwentaryzacja na koniec 2026 r..
Sprzęt do 10 000 zł: koszt w miesiącu oddania do używania
Środkiem trwałym jest rzecz kompletna i zdatna do użytku, którą firma będzie wykorzystywać dłużej niż rok, np. komputer, maszyna, meble czy narzędzia. Gdy jej wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł, przedsiębiorca nie musi jej amortyzować. Może zaliczyć cały wydatek do kosztów w miesiącu, w którym oddał rzecz do używania. Alternatywnie może dokonać jednorazowego odpisu w miesiącu oddania do używania albo w miesiącu następnym. Inaczej jest z rzeczą droższą niż 10 000 zł, którą firma zaliczyła do kosztów od razu, bo zakładała, że będzie jej używać najwyżej rok. Jeśli faktycznie używa jej dłużej, w miesiącu po upływie roku musi wpisać ją do ewidencji środków trwałych i zmniejszyć koszty o różnicę między ceną a odpisami, które przypadałyby na dotychczasowy okres używania. Od tej różnicy płaci odsetki do 20. dnia tego miesiąca.
Kluczowe jest słowo „oddania do używania”. Data faktury nie ma tu znaczenia. Laptop zamówiony 28 grudnia, który kurier przywiezie 4 stycznia, stanie się kosztem dopiero w styczniu 2027 r. Kto chce, żeby grudniowy zakup obniżył dochód za 2026 r., musi zadbać, by sprzęt dotarł i zaczął pracować jeszcze w grudniu.
Drugie ważne słowo to „wartość początkowa”. Nie jest nią sama cena z faktury. To kwota należna sprzedawcy powiększona o koszty transportu, załadunku, montażu, instalacji, uruchomienia oprogramowania i inne koszty zakupu poniesione do dnia przekazania do używania. VAT odejmuje się tylko wtedy, gdy przedsiębiorca może go odliczyć.
Środek trwały powyżej 10 000 zł: amortyzacja zaczyna się w styczniu
Środek trwały droższy niż 10 000 zł trafia do ewidencji środków trwałych najpóźniej w miesiącu, w którym przedsiębiorca przekazał go do używania. Od tego momentu jego cenę rozlicza się w odpisach amortyzacyjnych, czyli częściach ceny zaliczanych do kosztów co miesiąc, co kwartał albo raz na koniec roku. Wysokość odpisu wynika z rocznej stawki podanej w wykazie stawek amortyzacyjnych dołączonym do ustawy. Dla zestawów komputerowych to 30% rocznie, a dla innych grup środków trwałych stawki są inne.
Przy amortyzacji liniowej, czyli w równych częściach, obowiązuje zasada, która zaskakuje wielu przedsiębiorców w grudniu. Odpisy zaczyna się od miesiąca następującego po miesiącu wpisu do ewidencji. Środek trwały wpisany w grudniu da więc pierwszy odpis w styczniu i nie obniży dochodu za 2026 r. Przedsiębiorca nie może też wpisać do ewidencji rzeczy niekompletnej albo niezdatnej do użytku. Maszyna, za którą zapłacił w grudniu, a którą dostawca zamontuje w styczniu, trafi do ewidencji dopiero w styczniu.
Jednorazowa amortyzacja: dwie drogi do kosztu w roku zakupu
Ustawy o PIT i CIT przewidują dwie formy jednorazowej amortyzacji. Obie pozwalają zaliczyć do kosztów, w granicach limitu, całą wartość środka trwałego w roku, w którym trafił do ewidencji. Odpisu można dokonać najwcześniej w miesiącu wpisu do ewidencji. Zakup wpisany do ewidencji w grudniu 2026 r. może więc w całości obniżyć dochód za 2026 r. Przy jednym środku trwałym można skorzystać tylko z jednej z tych dwóch form.
De minimis dla małych podatników i nowych firm
Pierwsza forma przysługuje małym podatnikom i przedsiębiorcom w roku rozpoczęcia działalności. Małym podatnikiem jest firma, której sprzedaż razem z VAT nie przekroczyła w poprzednim roku równowartości 2 mln euro. W 2026 r. to sprzedaż za 2025 r. do 8 517 000 zł, a w 2027 r. sprzedaż za 2026 r. do 8 754 000 zł.
Jednorazowo można zamortyzować środki trwałe z grup 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych, czyli m.in. maszyny, urządzenia, narzędzia, wyposażenie i środki transportu, z wyjątkiem samochodów osobowych. Budynków i lokali z grup 1 i 2 ta forma nie obejmuje. Dyrektor KIS potwierdził np., że mały podatnik może jednorazowo zamortyzować, w granicach limitu, łódź wykorzystywaną w firmie, bo to środek transportu inny niż samochód osobowy. Limit to równowartość 50 000 euro rocznie, przeliczana po kursie NBP z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku i zaokrąglana do 1000 zł. W 2026 r. wynosi 213 000 zł, a w 2027 r. 219 000 zł. Rzeczy o wartości do 10 000 zł do tego limitu się nie wlicza.
Ta ulga jest pomocą de minimis, czyli pomocą publiczną o ograniczonej wysokości. Jedno przedsiębiorstwo może dostać od jednego państwa w ciągu trzech lat pomoc o wartości najwyżej 300 000 euro, razem z innymi formami tej pomocy, np. dotacjami czy preferencyjnymi pożyczkami. Do pułapu wlicza się wartość pomocy, czyli jej ekwiwalent dotacji brutto, a nie samą kwotę odpisu. Przed odpisem warto więc sprawdzić, ile pomocy de minimis firma dostała w ostatnich latach. W spółce cywilnej, spółce jawnej niebędącej podatnikiem CIT albo innej spółce niebędącej osobą prawną limit odpisów dotyczy całej spółki, a nie każdego wspólnika osobno.
Do 100 000 zł dla fabrycznie nowych maszyn
Druga forma nie zależy od wielkości firmy. Każdy przedsiębiorca może jednorazowo zamortyzować fabrycznie nowe środki trwałe z grup 3-6 i 8 Klasyfikacji, czyli m.in. maszyny, urządzenia techniczne, narzędzia i wyposażenie, do 100 000 zł rocznie. Grupa 7, czyli środki transportu, w tym samochody ciężarowe i dostawcze, jest wyłączona. Ulga obejmuje rzeczy kupione, a nie wytworzone przez firmę. Dyrektor KIS przyjmuje, że fabrycznie nowy jest środek trwały, którego nikt wcześniej nie używał.
Trzeba też spełnić warunek kwoty. Wartość początkowa jednego środka trwałego kupionego w roku musi wynosić co najmniej 10 000 zł. Ewentualnie co najmniej dwa takie środki muszą razem kosztować co najmniej 10 000 zł, a każdy z nich - więcej niż 3500 zł.
Ta forma ma jeszcze jedną cechę ważną w grudniu. Przedsiębiorca może zaliczyć do kosztów zaliczkę wpłaconą na fabrycznie nową maszynę, którą dostawca dostarczy w kolejnym okresie. Zaliczka mieści się w limicie 100 000 zł razem z późniejszym odpisem, a po dostawie jednorazowy odpis pomniejsza się o zaliczkę zaliczoną już do kosztów. Jeśli jednak firma po zakupie nie zamortyzuje maszyny jednorazowo albo ją sprzeda, a także gdy jeszcze przed zakupem zlikwiduje działalność lub przejdzie na ryczałt, musi doliczyć zaliczkę do przychodu.
Remont czy ulepszenie
Na koniec roku firmy często zlecają też prace przy budynkach, maszynach i samochodach. Tu również granicą jest 10 000 zł, ale liczy się jeszcze charakter prac. Remont przywraca stan pierwotny, np. naprawa silnika maszyny czy odmalowanie ścian. Zwykle jest kosztem od razu. Jeżeli prace są ulepszeniem, do wydatków zwiększających wartość środka trwałego wlicza się także związane z nimi części składowe lub peryferyjne o jednostkowej cenie ponad 10 000 zł. Sama cena części nie przesądza jednak o charakterze prac.
Ulepszeniem jest przebudowa, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja albo modernizacja środka trwałego. Gdy takie wydatki w roku przekroczą 10 000 zł i zwiększą wartość użytkową rzeczy, np. dłuższy okres używania, większą wydajność albo niższe koszty eksploatacji, nie są kosztem od razu. Powiększają wartość początkową środka trwałego i trafiają do kosztów przez wyższe odpisy amortyzacyjne. Granica bywa sporna, dlatego warto opisać zakres prac w umowie i na fakturze.
Samochód osobowy: bez jednorazowej amortyzacji
Samochód osobowy droższy niż 10 000 zł, kupiony w grudniu, nie obniży dochodu za 2026 r. jednym odpisem. Wyłączają go obie formy jednorazowej amortyzacji: de minimis wprost, a odpis do 100 000 zł - przez pominięcie grupy 7. Zostaje zwykła amortyzacja liniowa, a jej pierwszy odpis i tak przypada na styczeń.
Od 2026 r. obowiązują też nowe limity wartości samochodu, od której liczy się koszt odpisów: 225 000 zł dla aut elektrycznych i wodorowych, 150 000 zł dla aut spalinowych o emisji CO2 poniżej 50 g/km według centralnej ewidencji pojazdów oraz 100 000 zł dla pozostałych. Limit dotyczy również opłat z umów leasingu, najmu i dzierżawy (przy leasingu - części raty, która spłaca wartość auta). Do samochodów wpisanych do ewidencji przed 2026 r. stosuje się dawne limity. Szczegóły i przykład liczbowy opisujemy w artykule o kosztach uzyskania przychodu, a koszty konkretnego auta policzysz w kalkulatorze poniżej.
Forma opodatkowania decyduje, czy zakup w ogóle coś daje
Te same zakupy dają różny efekt zależnie od tego, jak przedsiębiorca rozlicza podatek. W tabeli zakładamy, że cały koszt obniża dochód opodatkowany daną stawką, a składka zdrowotna jest wyższa od minimalnej.
| Forma | Co daje koszt 10 000 zł | Uwagi |
|---|---|---|
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | nic | podatek i składka zdrowotna zależą od przychodu |
| Skala podatkowa, 12% | 1200 zł podatku i 900 zł składki | składka 9% od dochodu |
| Skala podatkowa, 32% | 3200 zł podatku i 900 zł składki | dotyczy dochodu ponad 120 000 zł |
| Podatek liniowy | 1900 zł podatku i ok. 490 zł składki | składka 4,9% od dochodu; niższa składka to też mniejsze jej odliczenie |
| CIT 9% albo 19% | 900 zł albo 1900 zł podatku | 9% tylko dla małych podatników i spółek w roku rozpoczęcia działalności, z dodatkowymi warunkami; spółka nie płaci składki zdrowotnej |
Na ryczałcie przedsiębiorca płaci podatek od przychodu i nie odlicza kosztów. Grudniowy zakup nie zmieni więc ani podatku, ani składki zdrowotnej, której wysokość zależy na ryczałcie od progu przychodu. Kto od 2027 r. przechodzi z ryczałtu na skalę albo podatek liniowy, powinien z księgową ustalić, czy sprzętu do 10 000 zł nie lepiej oddać do używania dopiero w styczniu. Sprzęt oddany do używania w grudniu i rozliczony jak zwykły wydatek nie obniży podatku, bo w czasie ryczałtu kosztów się nie odlicza. Droższy środek trwały wpisany w grudniu do wykazu można po zmianie formy opodatkowania amortyzować dalej - odpisy przypadające na okres ryczałtu nie są kosztem, a kolejne zalicza się do kosztów do wyczerpania pozostałej wartości.
Na skali i podatku liniowym koszt obniża także składkę zdrowotną. Jej podstawą jest dochód z działalności, a więc przychody minus koszty, w tym odpisy amortyzacyjne. Działa to jednak tylko do pewnego poziomu. Składka nie może spaść poniżej minimum liczonego od minimalnego wynagrodzenia, więc przy niskim dochodzie dodatkowy koszt jej już nie zmniejszy. Do dochodu dla składki co do zasady nie wlicza się za to przychodu ze sprzedaży środków trwałych.
Robot przemysłowy i zmiany w 2027 r.
Przy zakupie robota przemysłowego i urządzeń z nim związanych firma może skorzystać jeszcze z ulgi na robotyzację, czyli dodatkowego odliczenia części kosztów od dochodu. Ustawa z 22 października 2026 r., którą Prezydent podpisał 18 listopada 2026 r., przedłuża ją na koszty poniesione w latach 2022-2036 (w CIT - do końca roku podatkowego rozpoczętego w 2036 r.). Przesądza też, że przy środkach trwałych kosztem na robotyzację są odpisy amortyzacyjne zaliczone do kosztów w danym roku; nowe brzmienie stosuje się do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2027 r. Szczegóły opisujemy w artykule Ulga na robotyzację zostaje do 2036 r., ulga na ekspansję znika.
Według przepisów ogłoszonych do 19 listopada 2026 r. zasady amortyzacji opisane w tym artykule w 2027 r. się nie zmieniają. W sprawdzonych przez nas ustawach zmieniających PIT i CIT z 2026 r. nie ma zmian progu 10 000 zł, jednorazowej amortyzacji ani limitów samochodów. Zmienią się tylko kwoty liczone od kursu euro: limit de minimis wzrośnie do 219 000 zł, a próg małego podatnika do 8 754 000 zł sprzedaży za 2026 r.
Sprawdź się: zakup w grudniu
Osiem sytuacji z końca roku w firmie. Wybierz odpowiedź, a zobaczysz wyjaśnienie z podstawą prawną.
Przedsiębiorca na podatku liniowym, czynny podatnik VAT niestosujący kasowego PIT, kupił drukarkę za 4000 zł netto. Faktura ma datę 30 grudnia 2026 r., kurier przywiózł drukarkę 4 stycznia 2027 r. i tego dnia zaczęła pracować w biurze. Przedsiębiorca nie zamierza jej amortyzować. Kiedy wydatek będzie kosztem?
Dobrze!
Nie tym razem. Prawidłowa odpowiedź: W styczniu 2027 r. - liczy się miesiąc oddania do używania.
Drukarka kosztuje mniej niż 10 000 zł, więc przedsiębiorca może zaliczyć ją do kosztów jednorazowo, ale ustawa wskazuje miesiąc oddania do używania, a nie datę faktury. Drukarka zaczęła pracować w styczniu, więc wydatek obniży dochód za 2027 r.
art. 22d ust. 1 ustawy o PIT
Fryzjerka zwolniona z VAT kupuje w grudniu fotel do salonu za 8500 zł netto plus 23% VAT, czyli 10 455 zł brutto. Nie ma prawa do odliczenia VAT, a fotel będzie służył w salonie przez lata. Czy może zaliczyć fotel do kosztów jednorazowo jako składnik niskocenny?
Dobrze!
Nie tym razem. Prawidłowa odpowiedź: Nie - wartość początkowa obejmuje nieodliczony VAT i przekracza 10 000 zł.
Do wartości początkowej nie wlicza się VAT tylko wtedy, gdy podatnik może go odliczyć. Fryzjerka zwolniona z VAT nie ma tego prawa, więc wartość początkowa fotela to 10 455 zł. To więcej niż 10 000 zł, dlatego fotel jest środkiem trwałym. Jednorazowy odpis jest możliwy tylko w ramach jednorazowej amortyzacji, jeśli fryzjerka spełnia jej warunki.
art. 22d ust. 1, art. 22f ust. 3 i art. 22g ust. 3 ustawy o PIT
Spółka z o.o. działająca od kilku lat, z rokiem podatkowym równym kalendarzowemu, która nie jest małym podatnikiem, kupiła używaną maszynę za 60 000 zł netto i 15 grudnia 2026 r. wpisała ją do ewidencji środków trwałych. Amortyzuje ją liniowo. Ile odpisów zaliczy do kosztów 2026 r.?
Dobrze!
Nie tym razem. Prawidłowa odpowiedź: 0 zł - pierwszy odpis przypada na styczeń 2027 r..
Odpisy amortyzacyjne zaczyna się od miesiąca następującego po miesiącu wprowadzenia środka trwałego do ewidencji. Maszyna wpisana w grudniu da pierwszy odpis w styczniu 2027 r., więc zakup nie obniży dochodu za 2026 r. Jednorazowy odpis nie wchodzi w grę: spółka nie jest małym podatnikiem, a maszyna nie jest fabrycznie nowa.
art. 16h ust. 1 pkt 1 i art. 16k ust. 7 i 14 ustawy o CIT
Przedsiębiorca na skali podatkowej jest w 2026 r. małym podatnikiem. W grudniu kupuje i wpisuje do ewidencji fabrycznie nową maszynę produkcyjną (KŚT grupa 5) za 180 000 zł netto. Jest czynnym podatnikiem VAT i odliczy VAT z faktury. W 2026 r. nie dokonał innych jednorazowych odpisów, a w ostatnich trzech latach nie dostał żadnej pomocy de minimis. Prowadzi firmę sam. Ile najwięcej może zaliczyć do kosztów 2026 r.?
Dobrze!
Nie tym razem. Prawidłowa odpowiedź: Całe 180 000 zł - jednorazowym odpisem.
Mały podatnik może jednorazowo zamortyzować środki trwałe z grup 3-8 Klasyfikacji, z wyjątkiem samochodów osobowych, do 213 000 zł w 2026 r. (równowartość 50 000 euro). Odpisu dokonuje się najwcześniej w miesiącu wprowadzenia do ewidencji, więc grudzień wystarczy. To pomoc de minimis, którą wlicza się do limitu 300 000 euro w ciągu trzech lat. Odpis do 100 000 zł z art. 22k ust. 14 też byłby możliwy, ale przy tej maszynie dałby mniej, a dwóch odpisów nie można połączyć.
art. 5a pkt 20 i art. 22k ust. 7, 8, 10, 12 i 20 ustawy o PIT
Przedsiębiorca na podatku liniowym, który nie jest małym podatnikiem, wpłaca w grudniu 2026 r., przy niewykorzystanym jeszcze w tym roku limicie, 50 000 zł zaliczki na fabrycznie nową tokarkę (KŚT grupa 4) za 90 000 zł netto. Dostawa nastąpi w lutym 2027 r. Czy zaliczka może obniżyć dochód za 2026 r.?
Dobrze!
Nie tym razem. Prawidłowa odpowiedź: Tak - jako wpłata na poczet środka trwałego w limicie 100 000 zł.
Przy fabrycznie nowych maszynach z grup 3-6 i 8 ustawa pozwala zaliczyć do kosztów wpłatę na poczet środka trwałego, który zostanie dostarczony później. Wpłata mieści się w limicie 100 000 zł razem z późniejszym jednorazowym odpisem: po dostawie w 2027 r. odpis wyniesie 40 000 zł, bo pomniejsza się go o zaliczkę zaliczoną do kosztów. Jeżeli po zakupie nie zamortyzuje tokarki jednorazowo albo ją sprzeda, a także gdy przed zakupem zlikwiduje działalność lub przejdzie na ryczałt, będzie musiał doliczyć zaliczkę do przychodu.
art. 22 ust. 1s i art. 22k ust. 14-16, 18 i 21 ustawy o PIT
Mała firma na podatku liniowym kupuje w grudniu nowy samochód osobowy za 120 000 zł netto i chce go zamortyzować jednorazowo. Czy może?
Dobrze!
Nie tym razem. Prawidłowa odpowiedź: Nie - samochody osobowe są wyłączone z obu form jednorazowej amortyzacji.
Jednorazowa amortyzacja de minimis wprost wyłącza samochody osobowe. Odpis do 100 000 zł obejmuje tylko grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji, a środki transportu należą do grupy 7. Samochód osobowy amortyzuje się więc w ratach, z limitem wartości zależnym od emisji CO2.
art. 22k ust. 7 i 14 oraz art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT
Programistka na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych kupuje w grudniu laptop za 9000 zł netto, żeby obniżyć podatek za 2026 r. Ile zyska na podatku dochodowym?
Dobrze!
Nie tym razem. Prawidłowa odpowiedź: Nic - na ryczałcie nie odlicza się kosztów.
Ryczałt płaci się od przychodu, bez pomniejszania go o koszty. Zakup laptopa nie zmieni więc ani podatku, ani składki zdrowotnej, która na ryczałcie zależy od przychodu. Z powodów podatkowych nie ma więc sensu przyspieszać zakupu przed końcem roku.
art. 6 ust. 1 i art. 12 ust. 1-2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym; art. 81 ust. 2e-2f ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
Właściciel hurtowni na skali podatkowej (hala w ewidencji środków trwałych) dobudowuje w grudniu do hali nową część magazynową za 40 000 zł, która zwiększa jej powierzchnię. Jak rozliczyć wydatek?
Dobrze!
Nie tym razem. Prawidłowa odpowiedź: Powiększa wartość hali i trafia do kosztów przez amortyzację.
To rozbudowa środka trwałego, czyli hali: wydatki w roku przekraczają 10 000 zł i zwiększają wartość użytkową hali, bo daje ona więcej miejsca na towar. Takie wydatki powiększają wartość początkową hali i trafiają do kosztów przez odpisy amortyzacyjne, a nie od razu.
art. 22g ust. 17 i art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o PIT
Najczęściej zadawane pytania
Czy zakup w grudniu obniży podatek za 2026 r.?
Tylko wtedy, gdy wydatek stanie się kosztem jeszcze w 2026 r. Zwykłe koszty, np. usługi czy materiały biurowe, przedsiębiorca na księdze przychodów i rozchodów ujmuje według daty faktury, chyba że stosuje kasowy PIT. Sprzęt do 10 000 zł może zaliczyć do kosztów w miesiącu oddania go do używania, więc musi on zacząć pracować w grudniu. Droższy środek trwały wpisany do ewidencji w grudniu i amortyzowany liniowo da pierwszy odpis dopiero w styczniu. Grudniowy zakup obniży wtedy dochód za 2026 r. tylko przy jednorazowej amortyzacji. Na ryczałcie zakup podatku nie zmienia, bo nie odlicza się kosztów.
Czy 10 000 zł to kwota netto czy brutto?
Liczy się wartość początkowa, czyli cena nabycia z kosztami transportu, montażu i innymi kosztami zakupu poniesionymi do dnia przekazania do używania. VAT nie wchodzi do niej, gdy przedsiębiorca może go odliczyć. Firma zwolniona z VAT albo bez prawa do odliczenia wlicza VAT do wartości. Dla niej próg 10 000 zł oznacza więc w praktyce kwotę brutto.
Ile wynosi limit jednorazowej amortyzacji w 2026 i 2027 r.?
Limit de minimis dla małych podatników i firm rozpoczynających działalność to równowartość 50 000 euro, przeliczana po kursie NBP z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku i zaokrąglana do 1000 zł. W 2026 r. wynosi 213 000 zł, a w 2027 r. 219 000 zł. Osobny limit 100 000 zł rocznie dotyczy fabrycznie nowych środków trwałych z grup 3-6 i 8 Klasyfikacji i obowiązuje każdego przedsiębiorcę, także dużą firmę.
Kto jest małym podatnikiem w 2026 i 2027 r.?
Mały podatnik to przedsiębiorca, którego sprzedaż razem z VAT nie przekroczyła w poprzednim roku równowartości 2 mln euro. W 2026 r. jest nim ten, kto w 2025 r. sprzedał najwyżej za 8 517 000 zł. W 2027 r. - ten, kto w 2026 r. sprzedał najwyżej za 8 754 000 zł.
Czy można zamortyzować jednorazowo samochód osobowy?
Nie, jeśli auto kosztuje więcej niż 10 000 zł. Jednorazowa amortyzacja de minimis wprost wyłącza samochody osobowe, a odpis do 100 000 zł obejmuje tylko grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji, bez środków transportu z grupy 7. Samochód osobowy amortyzuje się w ratach. Od 2026 r. kosztem są odpisy od wartości do 100 000 zł, 150 000 zł albo 225 000 zł, zależnie od emisji CO2 i rodzaju napędu. Ten sam limit dotyczy tej części raty leasingu, która spłaca wartość auta.
Czy remont zrobiony w grudniu można zaliczyć do kosztów od razu?
Zwykle tak, jeżeli to remont, czyli przywrócenie stanu pierwotnego, np. naprawa. Jeżeli prace są ulepszeniem, wlicza się do niego także części składowe lub peryferyjne o cenie jednostkowej ponad 10 000 zł. Jeżeli to ulepszenie, czyli przebudowa, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja albo modernizacja za ponad 10 000 zł w roku, która podnosi wartość użytkową środka trwałego, wydatki zwiększają jego wartość początkową i trafiają do kosztów przez amortyzację.
Czy opłaca się kupować na zapas, żeby zapłacić mniej podatku?
Zwykle nie. Koszt obniża podatek najwyżej o stawkę podatku i składki zdrowotnej, więc z każdego wydanego złotego firma odzyskuje od kilku do kilkudziesięciu groszy. Towary i materiały kupione na zapas przy księdze przychodów i rozchodów i tak wrócą do rozliczenia przez remanent, czyli spis z natury na koniec roku. Wydatek musi też mieć związek z przychodami firmy - zakup zbędnych rzeczy tylko dla obniżenia podatku może zakwestionować urząd skarbowy.
Źródła i podstawy prawne
Pokaż źródła (7)Ukryj źródła
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) - art. 5a pkt 20, art. 22 ust. 1, 1s, 4, 4a, 5-6b, art. 22a, 22c, 22d, 22e, 22f ust. 3, art. 22g ust. 3 i 17, art. 22h ust. 1 i 4, art. 22k ust. 7-21, art. 22n ust. 5, art. 23 ust. 1 pkt 1, 4 i 47a i ust. 5c-5e, art. 24 ust. 2, art. 27 ust. 1, art. 30c ust. 1 oraz Wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych
- Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm.) - art. 4a pkt 10, art. 15 ust. 1zd i 4-4e, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 4 i 49a i ust. 5c-5e, art. 16d, 16e, 16f ust. 3, art. 16g ust. 3 i 13, art. 16h ust. 1 i art. 16k ust. 7-21 i art. 19 ust. 1 i 1a-1e
- Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.) - art. 6 ust. 1, art. 12 ust. 1-2 i art. 15 ust. 1
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.) - art. 79 ust. 1, art. 79a ust. 1 i art. 81 ust. 2, 2b, 2d, 2e-2f, 2zd i 2ze
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L, 2023/2831) - art. 3 ust. 2 i 5
- Narodowy Bank Polski, średnie kursy walut: tabela nr 190/A/NBP/2025 z 1 października 2025 r. (EUR 4,2586) i tabela nr 191/A/NBP/2026 z 1 października 2026 r. (EUR 4,3770)
- Interpretacje indywidualne Dyrektora KIS: z 29 września 2026 r., 0115-KDIT3.4011.604.2026.3.JS (jednorazowa amortyzacja de minimis łodzi z grupy 7); z 3 sierpnia 2026 r., 0115-KDIT3.4011.525.2026.1.PS (pojęcie fabrycznie nowego środka trwałego); z 6 października 2026 r., 0112-KDIL2-2.4011.769.2026.4.KP (nieodliczony VAT w wartości początkowej; limity dla samochodów wpisanych do ewidencji przed i od 2026 r.)


