Spis z natury i inwentaryzacja na koniec 2026 r. - remanent w KPiR, na ryczałcie i w pełnej księgowości
Kto musi policzyć towar 31 grudnia, jak wypełnić arkusz spisu z natury według rozporządzenia obowiązującego od 2026 r., jak wycenić zapasy i jak remanent zmienia dochód. Do tego inwentaryzacja w księgach rachunkowych, skutki braku spisu i lista spraw na grudzień i styczeń dla klienta biura rachunkowego.

W ostatnich dniach grudnia w sklepach, hurtowniach i warsztatach ktoś przechodzi między regałami z kartką i liczy kartony. To spis z natury, czyli remanent: zapisanie, ile towaru, materiałów i półproduktów zostało w firmie na koniec roku, i wycenienie tego. Dla przedsiębiorcy na podatkowej księdze przychodów i rozchodów, w skrócie KPiR, to obowiązek, który wprost zmienia wysokość podatku za cały rok.
Firmy prowadzące pełną księgowość, czyli księgi rachunkowe, robią w tym samym czasie szerszą inwentaryzację: liczą nie tylko zapasy, ale też gotówkę i środki trwałe oraz uzgadniają salda z bankami i kontrahentami. Wyjaśniamy po kolei, kto i na jaki dzień musi sporządzić spis, co ma zawierać arkusz według rozporządzenia obowiązującego od 2026 r., jak wycenić zapasy i jak remanent wpływa na dochód. Potem omawiamy ryczałt, VAT przy likwidacji firmy, inwentaryzację w księgach rachunkowych i zmiany na 2027 r. Na końcu jest lista spraw na grudzień i styczeń, a arkusz można wypełnić w naszym wzorze arkusza spisu z natury. Stan prawny: 16 listopada 2026 r.
Kto liczy zapasy na koniec roku
Najpierw porządek pojęć, bo te same słowa znaczą co innego przy różnych formach ewidencji.
| KPiR | Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Księgi rachunkowe | |
|---|---|---|---|
| Obowiązek | spis z natury (remanent) | brak spisu z mocy prawa | inwentaryzacja |
| Co obejmuje | towary, materiały, półwyroby, produkcja w toku, wyroby gotowe, braki i odpady | - | wszystkie aktywa i pasywa |
| Na jaki dzień | 1 stycznia i koniec roku oraz przy zdarzeniach, np. zmianie wspólnika | - | ostatni dzień roku obrotowego |
| Termin | wycena do 14 dni od zakończenia spisu | - | spis od 3 miesięcy przed do 15 dni po końcu roku (z wyjątkami) |
| Kto podpisuje | właściciel (wspólnicy) | - | odpowiada kierownik jednostki |
| Skutek | różnica remanentów zmienia dochód | - | różnice rozlicza się w księgach tego roku |
Spis z natury w KPiR: kiedy i co trzeba policzyć
Od 1 stycznia 2026 r. zasady spisu określa nowe rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zastąpiło ono rozporządzenie z grudnia 2019 r., a przepisy o spisie przeniosło do § 20-22. Wiele poradników i interpretacji wciąż powołuje stare numery paragrafów, ale same zasady w dużej części się nie zmieniły.
Przedsiębiorca na KPiR sporządza spis z natury i wpisuje go do księgi:
- na 1 stycznia i na koniec każdego roku podatkowego,
- na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku,
- gdy w ciągu roku traci prawo do ryczałtu,
- przy zmianie wspólnika, zmianie proporcji udziałów wspólników i przy likwidacji działalności.
Kto zrobi spis na 31 grudnia 2026 r., nie robi osobnego na 1 stycznia 2027 r. - ten sam spis zamyka jeden rok i otwiera następny. Do księgi wpisuje się też spisy sporządzane za okresy miesięczne oraz spis, który zarządził naczelnik urzędu skarbowego.
Rozporządzenie nie wymaga zawiadamiania urzędu skarbowego o spisie, ani na koniec roku, ani w innym terminie. Wielu przedsiębiorców wciąż o tym słyszy, ale nie przewiduje go ani nowe rozporządzenie, ani uchylone rozporządzenie z 2019 r.
Co wchodzi do spisu
Spis obejmuje towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady. Nie obejmuje środków trwałych, o których piszemy osobno niżej.
Liczy się towar należący do firmy, także gdy leży poza nią: w magazynie zewnętrznym, u kontrahenta w komisie czy w drodze, jeśli przeszedł już na własność firmy. Towary obce, które są w firmie, np. rower klienta w naprawie albo towar przyjęty w komis, też wpisuje się do spisu, ale tylko ilościowo, z informacją, do kogo należą. Nie wycenia się ich i nie wliczają się do wartości spisu.
Obowiązek dotyczy również firm usługowych. Biuro projektowe nie ma towarów handlowych, ale może mieć niezakończone projekty, które spisuje się jako produkcję w toku. Firma remontowa ma na koniec roku materiały na budowie, a warsztat - części w magazynie i niezakończone naprawy.
Co musi zawierać arkusz spisu
Spis sporządza się w sposób staranny i trwały. Rozporządzenie wymienia dane, które musi zawierać co najmniej:
- imię i nazwisko właściciela zakładu albo nazwę firmy,
- datę sporządzenia spisu,
- numer kolejny pozycji arkusza,
- szczegółowe określenie składnika, np. „farba lateksowa biała 10 l”, a nie „farby”,
- jednostkę miary i ilość stwierdzoną w czasie spisu,
- cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,
- wartość, czyli iloczyn ilości i ceny,
- łączną wartość spisu,
- klauzulę „Spis zakończono na pozycji…”,
- podpis właściciela albo wspólników.
Od 2026 r. rozporządzenie nie wymaga podpisów osób, które liczyły towar. Poprzednie przepisy ich wymagały i nadal warto je zbierać, bo przy kontroli łatwiej wtedy wyjaśnić, kto i kiedy sporządził spis. Szczególne zasady mają księgarnie, kantory i działy specjalne produkcji rolnej.
Jak wycenić zapasy
Policzenie towaru to połowa pracy. Drugą jest wycena, którą trzeba zrobić najpóźniej w ciągu 14 dni od zakończenia spisu. Jeżeli spis na 31 grudnia 2026 r. zakończy się tego samego dnia, termin wyceny mija 14 stycznia 2027 r.
Towary handlowe i materiały wycenia się według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia spisu, jeżeli są niższe. Cenę zakupu ustala się zwykle na podstawie faktur zakupu danego towaru. Niższą cenę rynkową można przyjąć np. dla towaru uszkodzonego albo takiego, który wyszedł z mody. Wtedy przy pozycji trzeba podać także jednostkową cenę zakupu albo koszt wytworzenia, żeby było widać, o ile firma obniżyła wycenę.
Wyroby gotowe, półwyroby i braki własnej produkcji wycenia się według kosztów wytworzenia. Produkcję niezakończoną w usługach i budownictwie także według kosztów wytworzenia, ale nie niżej niż koszt zużytych do niej materiałów bezpośrednich. Odpady użytkowe, które straciły pierwotną wartość, wycenia się według oszacowania ich przydatności.
Przedsiębiorca, który rozlicza się metodą kasową, ma jeszcze jeden krok. Koszty zakupów od innych przedsiębiorców potrąca on dopiero w roku, w którym je zapłaci. Wartość spisu pomniejsza się więc o niezapłacone zakupy towarów objętych spisem, których koszt nie został jeszcze potrącony.
Niezależnie od metody rozliczeń wartość spisu zmniejsza korekta kosztów z art. 22p ustawy o PIT, w części przypadającej na towary objęte spisem. Tę korektę robi się, gdy za zakup, który musiał być zapłacony przez rachunek płatniczy, zapłacono gotówką. Przy fakturach wystawionych do końca 2026 r. dotyczy też zapłaty na rachunek spoza białej listy albo z pominięciem podzielonej płatności, gdy była obowiązkowa.
Jak remanent zmienia dochód
Przy KPiR zakup towaru trafia zwykle do kosztów od razu, nawet jeśli towar wciąż stoi na półce. Remanent wyrównuje to w rozliczeniu rocznym. Dochód z działalności to przychód minus koszty, powiększony o różnicę między remanentem końcowym a początkowym, jeżeli końcowy jest wyższy, albo pomniejszony o tę różnicę, jeżeli wyższy był początkowy.
Przykład pokazuje, dlaczego organy podatkowe dokładnie sprawdzają spisy. Zaniżony remanent końcowy zmniejsza dochód i podatek, a zawyżony daje sztucznie wysoki remanent początkowy w następnym roku, który ten podatek obniży. Dlatego rozbieżność między spisem a dowodami zakupu i sprzedaży jest jednym z pierwszych tropów przy kontroli.
Do księgi wpisuje się wartość spisu, a nie pojedyncze pozycje. Arkusze przechowuje się razem z księgą do przedawnienia podatku, co do zasady 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności. Spis z 31 grudnia jest też remanentem początkowym następnego roku, więc liczy się termin dla tego późniejszego roku. Firmy objęte obowiązkiem JPK_PKPIR już za 2026 r. wykazują w pliku wartość spisu na początek i na koniec roku, a w części opcjonalnej również spisy sporządzone w ciągu roku. Więcej o tym, jak z przychodu powstaje dochód, piszemy w artykule Przychód a dochód.
Co grozi za brak albo błędny spis
Rozporządzenie nie przewiduje osobnej kary za brak remanentu. Skutki wynikają z Ordynacji podatkowej. Księgę uważa się za rzetelną, jeżeli zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Organ podatkowy nie uznaje za dowód księgi prowadzonej nierzetelnie albo wadliwie, chyba że wady nie mają istotnego znaczenia dla sprawy. Gdy z księgi nie da się ustalić podstawy opodatkowania, a nie pozwalają na to także inne dowody, organ szacuje dochód.
Sądy administracyjne stosują te przepisy do remanentu dość rygorystycznie. W wyroku z 5 czerwca 2024 r. (II FSK 1133/21) NSA ocenił sprawę sprzedawczyni sprzętu AGD i elektroniki, która pominęła część towarów w spisach na początek i koniec roku. Zdaniem sądu już to świadczyło o nierzetelności księgi. W wyroku z 26 marca 2014 r. (I FSK 534/13, sprawa pizzerii dotycząca VAT) NSA zaakceptował nieuznanie ksiąg za dowód. Wśród kilku nieprawidłowości było znaczące zawyżenie remanentu końcowego i wykazanie w nim towarów bez pokrycia w dowodach zakupu, co zdaniem sądu także świadczyło o nierzetelności ksiąg.
Nie każda wada przekreśla księgę: organ uznaje za dowód księgę wadliwą, jeżeli wady nie mają istotnego znaczenia dla sprawy. Spis bywa jednak dowodem przeciwko podatnikowi. W sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 6 sierpnia 2013 r. (II FSK 2376/12) same spisy wymagały tylko niewielkiej korekty. Towary wykazane w spisie końcowym, których nie było w spisie początkowym ani w dowodach zakupu, były jednak jedną z podstaw uznania księgi za nierzetelną i oszacowania dochodu.
Do tego dochodzi odpowiedzialność karna skarbowa. Za nierzetelne prowadzenie księgi grozi grzywna do 240 stawek dziennych, a w wypadku mniejszej wagi oraz przy wadliwym prowadzeniu księgi - kara za wykroczenie skarbowe.
Ryczałt, zwolnieni z VAT i likwidacja firmy
Przedsiębiorca na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie ma ustawowego obowiązku spisu z natury dla celów podatku dochodowego. Prowadzi ewidencję przychodów i wykaz środków trwałych oraz przechowuje dowody zakupu towarów w miejscu prowadzenia działalności albo w biurze rachunkowym. Spis staje się obowiązkowy dopiero razem z KPiR: na 1 stycznia roku, od którego przedsiębiorca prowadzi księgę, albo na dzień utraty prawa do ryczałtu w ciągu roku.
Ta zasada może mieć w tym roku szczególne znaczenie. Sejm uchwalił ustawę, która obniża limit przychodów uprawniający do ryczałtu z 2 000 000 euro do 250 000 euro, czyli do 1 094 250 zł. Senat przyjął ją bez poprawek 6 listopada 2026 r. i według stanu na 16 listopada 2026 r. czeka ona na decyzję Prezydenta. Limit liczy się od przychodów z poprzedniego roku. Jeżeli ustawa wejdzie w życie, przedsiębiorca, który w 2026 r. przekroczy nowy limit, od 1 stycznia 2027 r. nie skorzysta z ryczałtu. Gdy przejdzie na KPiR, musi sporządzić spis z natury na 1 stycznia 2027 r. Wartość tego spisu będzie remanentem początkowym 2027 r., a bez niego nie da się ustalić różnicy remanentów za ten rok.
Przedsiębiorca zwolniony z VAT, który staje się czynnym podatnikiem, może skorygować podatek naliczony od towarów handlowych i materiałów, które nie zostały jeszcze zużyte. Ustawa nie każe mu sporządzać w tym celu spisu z natury, ale bez spisu trudno wykazać, jakie towary były w firmie w dniu zmiany. W praktyce przedsiębiorcy sporządzają wtedy remanent.
Środki trwałe przy KPiR
Środki trwałe nie wchodzą do remanentu. Przedsiębiorca na KPiR prowadzi ich ewidencję, ale ani ustawa o PIT, ani rozporządzenie nie nakazują mu ich spisu z natury. Przy likwidacji działalności sporządza się natomiast wykaz składników majątku na dzień likwidacji, z datą nabycia, wartością początkową i sumą odpisów amortyzacyjnych. To nie jest spis z natury, ale wymaga sprawdzenia, czy maszyny i sprzęt z ewidencji nadal są w firmie.
Przy okazji grudniowego liczenia towaru warto mimo to sprawdzić, czy wszystkie środki trwałe z ewidencji fizycznie istnieją. Sprzedany albo zezłomowany laptop, który wciąż figuruje w ewidencji i jest amortyzowany, to typowy błąd, który przy kontroli kończy się korektą kosztów.
Inwentaryzacja w pełnej księgowości
Spółki z o.o., spółki akcyjne i inne jednostki prowadzące księgi rachunkowe przeprowadzają inwentaryzację na ostatni dzień roku obrotowego, przy roku kalendarzowym na 31 grudnia 2026 r. Ustawa o rachunkowości przewiduje trzy metody, dobrane do rodzaju składnika:
- spis z natury - gotówka w kasie, papiery wartościowe w postaci materialnej, zapasy, środki trwałe, nieruchomości inwestycyjne, maszyny i urządzenia w środkach trwałych w budowie; spis obejmuje też cudze składniki powierzone jednostce, a ich właściciela zawiadamia się o wyniku,
- potwierdzenie salda - środki na rachunkach bankowych, należności, w tym udzielone pożyczki, i własne składniki powierzone kontrahentom,
- weryfikacja, czyli porównanie ksiąg z dokumentami - grunty, środki trwałe o utrudnionym dostępie, należności sporne i wątpliwe, rozrachunki z osobami, które nie prowadzą ksiąg, rozrachunki publicznoprawne i pozostałe składniki.
Terminy i częstotliwość
Ustawa pozwala rozłożyć pracę w czasie. Spis albo potwierdzenie salda można rozpocząć nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku i zakończyć do 15 stycznia następnego roku. Przy roku kalendarzowym okno trwa od 1 października 2026 r. do 15 stycznia 2027 r. Stan na 31 grudnia ustala się wtedy, dopisując albo odejmując zmiany między dniem spisu a końcem roku. Ta zasada nie dotyczy aktywów pieniężnych (gotówki i środków na rachunkach bankowych), papierów wartościowych, produktów w toku oraz materiałów, towarów i produktów gotowych, które jednostka odpisuje w koszty w dniu zakupu albo wytworzenia - ich stan ustala się na dzień bilansowy.
Niektóre składniki można spisywać rzadziej albo w innym dniu roku:
- zapasy w strzeżonych składowiskach objęte ewidencją ilościowo-wartościową - raz na 2 lata,
- nieruchomości oraz inne środki trwałe znajdujące się na terenie strzeżonym - raz na 4 lata,
- zapasy z ewidencją wartościową w sklepach jednostki - raz w roku, w dowolnym jego dniu.
Dodatkową inwentaryzację przeprowadza się na dzień zakończenia działalności oraz na dzień poprzedzający otwarcie likwidacji albo ogłoszenie upadłości.
Zarządzenie, komisja i rozliczenie różnic
Ustawa nie wymaga osobnej instrukcji inwentaryzacyjnej, ale komentatorzy zalecają uregulować szczegóły w polityce rachunkowości, a najlepiej w instrukcji. W praktyce kierownik jednostki wydaje zarządzenie o inwentaryzacji, powołuje komisję i zespoły spisowe, wyznacza terminy i wydaje ponumerowane arkusze spisu, rozliczane jak druki ścisłego zarachowania. Przed spisem osoby odpowiedzialne materialnie składają zwykle wstępne oświadczenia. Szczegółowe wskazówki daje stanowisko Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie inwentaryzacji zapasów drogą spisu z natury z 2016 r.
Wyniki inwentaryzacji trzeba udokumentować i powiązać z zapisami w księgach. Różnice między stanem rzeczywistym a księgami komisja wyjaśnia, a księgowość rozlicza w księgach roku, na który przypadał termin inwentaryzacji, czyli przy spisie na 31 grudnia 2026 r. - w księgach 2026 r., także gdy spis skończy się w styczniu. Niedobory i nadwyżki można kompensować tylko wtedy, gdy stwierdzono je w tym samym spisie, dotyczą podobnych asortymentów i zapasów powierzonych tej samej osobie. Podobieństwo asortymentów ma uzasadniać przypuszczenie pomyłki przy wydawaniu albo przyjmowaniu towaru. Kompensuje się według zasady mniejszej ilości i niższej ceny.
Przepis karny ustawy o rachunkowości nie wymienia inwentaryzacji wprost. Karze jednak m.in. za prowadzenie ksiąg wbrew jej przepisom i za podawanie w nich nierzetelnych danych, a do tego może prowadzić brak inwentaryzacji.
Niedobory i nadwyżki w podatkach
Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytania prasy z 2024 r. wyjaśniło, że nadwyżki inwentaryzacyjne należy traktować jako przychód z działalności. Niedobory można zaliczyć do kosztów według ogólnej zasady, gdy mają związek z działalnością i są niezawinione, czyli powstały mimo należytej staranności, a ich przyczyny są udokumentowane. W interpretacji z 27 października 2026 r. Dyrektor KIS przypomniał, że ustawa o CIT nie wymienia niedoborów wśród wydatków wyłączonych z kosztów, a każdy niedobór ocenia się osobno, z uwzględnieniem jego przyczyn i dokumentacji. Niedobór zawiniony, za który odpowiada np. pracownik, zwykle rozlicza się w księgach jako należność od tej osoby.
Co zmienia się w 2027 r.
Zasady samego spisu z natury w KPiR na 2027 r. się nie zmieniają: rozporządzenie o KPiR obowiązuje od stycznia 2026 r. i w Rządowym Centrum Legislacji nie ma projektu jego zmiany w tym zakresie. Od 1 stycznia 2027 r. upraszcza się obowiązek informacyjny przy spisie likwidacyjnym w VAT: zamiast osobnej informacji o spisie wystarczy wykazać kwotę podatku w deklaracji. Zmienia się też sposób przekazywania ksiąg do urzędu skarbowego.
Od roku podatkowego, który zaczyna się po 31 grudnia 2026 r., obowiązek prowadzenia ksiąg w programie komputerowym i przesyłania ich po roku w formie pliku JPK obejmuje pozostałych podatników PIT, w tym rozliczających VAT kwartalnie, oraz pozostałych podatników CIT. Przedsiębiorca na KPiR, który składa JPK_V7M, wysyła plik JPK_PKPIR już za 2026 r. i wykaże w nim spis z 31 grudnia 2026 r. Pozostali zrobią to po raz pierwszy za 2027 r., o ile nie obejmie ich zwolnienie z rozporządzenia, a spis z 31 grudnia 2026 r. będzie w ich pliku remanentem początkowym. Plik JPK_PKPIR przesyła się w terminie złożenia zeznania rocznego. Szczegóły i pozostałe zmiany zebraliśmy w artykule Zmiany od 1 stycznia 2027 r..
Przepisy o spisie z natury nie odwołują się do KSeF, więc obowiązkowe e-faktury nie zmieniają zasad remanentu.
Najczęściej zadawane pytania
Kto musi zrobić remanent na 31 grudnia 2026 r.?
Każdy przedsiębiorca, który prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów. Spis z natury sporządza się na 1 stycznia i na koniec każdego roku podatkowego, a także na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku, przy utracie prawa do ryczałtu w ciągu roku, zmianie wspólnika, zmianie proporcji udziałów wspólników i przy likwidacji działalności. Spis z 31 grudnia 2026 r. zastępuje spis na 1 stycznia 2027 r. Obowiązek dotyczy także firm usługowych, jeśli mają materiały albo produkcję w toku. Gdy w firmie nic nie zostało, spis może wykazać zero, ale trzeba go sporządzić.
Czy trzeba zawiadomić urząd skarbowy o remanencie?
Nie. Rozporządzenie w sprawie prowadzenia KPiR obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. nie przewiduje zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego ani o spisie na koniec roku, ani o spisie w innym terminie. Arkusz spisu przechowuje się razem z księgą, a jego wartość wpisuje do księgi. Osobną sprawą jest spis z natury przy likwidacji działalności w VAT: podatek od pozostałych towarów wykazuje się w deklaracji za okres, w którym przedsiębiorca zakończył działalność. Do końca 2026 r. przepis wymaga też informacji o spisie i wartości towarów, składanej najpóźniej razem z tą deklaracją.
Do kiedy trzeba wycenić spis z natury?
Najpóźniej w ciągu 14 dni od zakończenia spisu. Jeżeli spis na 31 grudnia 2026 r. zakończy się tego dnia, wycenę trzeba zrobić do 14 stycznia 2027 r. Towary handlowe i materiały wycenia się według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia spisu, jeżeli są niższe. Przy niższej wycenie, np. z powodu uszkodzenia, przy pozycji podaje się też cenę zakupu albo koszt wytworzenia.
Czy na ryczałcie robi się spis z natury?
Ustawa o ryczałcie nie nakłada obowiązku spisu z natury dla celów podatku dochodowego. Ryczałtowiec prowadzi ewidencję przychodów i wykaz środków trwałych oraz przechowuje dowody zakupu towarów. Spis staje się obowiązkowy dopiero wtedy, gdy przedsiębiorca przechodzi na podatkową księgę przychodów i rozchodów: na 1 stycznia roku, od którego prowadzi księgę, albo na dzień utraty prawa do ryczałtu w trakcie roku.
Co grozi za brak remanentu albo błędny spis?
Organ podatkowy może uznać księgę za nierzetelną albo wadliwą i nie uznać jej za dowód, a jeżeli podstawy opodatkowania nie da się ustalić z innych dowodów - oszacować dochód. NSA uznał w 2024 r., że pominięcie towarów w spisach na początek i koniec roku już świadczy o nierzetelności księgi, a w 2014 r. - że o nierzetelności ksiąg świadczy też remanent końcowy z towarami bez pokrycia w dowodach zakupu. Księgę z wadami bez istotnego znaczenia dla sprawy organ nadal uznaje za dowód. Nierzetelne albo wadliwe prowadzenie księgi to też przestępstwo albo wykroczenie skarbowe z art. 61 Kodeksu karnego skarbowego.
Czym się różni inwentaryzacja od remanentu?
Remanent to podatkowy spis z natury zapasów przy podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Inwentaryzacja obowiązuje jednostki prowadzące księgi rachunkowe i obejmuje wszystkie aktywa i pasywa: zapasy, gotówkę i środki trwałe spisuje się z natury, salda na rachunkach i należności potwierdza u banków i kontrahentów, a pozostałe składniki weryfikuje na podstawie dokumentów. Różnice między stanem rzeczywistym a księgami rozlicza się w księgach roku, na który przypadał termin inwentaryzacji.
Czy biuro rachunkowe odpowiada za inwentaryzację klienta?
Za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury odpowiada kierownik jednostki, np. zarząd spółki, i tej odpowiedzialności nie przenosi umowa z biurem rachunkowym ani powierzenie obowiązków głównemu księgowemu. Kierownik odpowiada zresztą za całą rachunkowość, także z tytułu nadzoru, gdy powierzył ją innej osobie albo firmie. Biuro zwykle pomaga przygotować dokumenty, wycenia spis według danych od klienta, ujmuje wyniki w księgach i rozlicza różnice. Przy KPiR arkusz spisu podpisuje właściciel albo wspólnicy.
Źródła i podstawy prawne
Pokaż źródła (13)Ukryj źródła
- Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. 2025 poz. 1299) - § 20-22 i objaśnienia do księgi; od 1 stycznia 2026 r. zastąpiło rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2544)
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) - art. 14, 22 ust. 1, 4a i 4b, 22n ust. 2, 22p, 24 ust. 2 i 3a, 24a ust. 1 i 1e
- Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.) - art. 6 ust. 4 i art. 15 ust. 1 i 4
- Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 522 ze zm.) - art. 4 ust. 5, 10, 17 ust. 2, 26, 27 i 77
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) - art. 23 § 1 i 2, art. 70 § 1, art. 86 § 1 i art. 193 § 2, 4 i 5
- Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 633 ze zm.) - art. 53 § 21-23, art. 60 § 1 i art. 61
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.) - art. 2 pkt 6, art. 14 i art. 91 ust. 7d
- Ustawa z dnia 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. 2026 poz. 1270) - art. 1 pkt 3 (nowe brzmienie art. 14 ust. 5 zdanie drugie ustawy o VAT od 1 stycznia 2027 r.)
- Uchwała nr 5/2016 Komitetu Standardów Rachunkowości z dnia 26 kwietnia 2016 r. - stanowisko w sprawie inwentaryzacji drogą spisu z natury zapasów materiałów, towarów, wyrobów gotowych i półproduktów (Dz.Urz.MF 2016 poz. 55)
- Wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2013 r., II FSK 2376/12; z dnia 26 marca 2014 r., I FSK 534/13; z dnia 5 czerwca 2024 r., II FSK 1133/21
- Ministerstwo Finansów, odpowiedź na pytania prasy w sprawie różnic inwentaryzacyjnych (informacja z 5 marca 2024 r.); interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 27 października 2026 r., 0111-KDIB2-1.4010.462.2026.3.AG
- Ministerstwo Finansów, broszura informacyjna o strukturze JPK_PKPIR (3), październik 2025 r.
- K. Trzpioła, komentarz do art. 26 i 27 [w:] Ustawa o rachunkowości. Komentarz, red. E.W. Maruszewska, wyd. 2, Legalis 2025


