Podatek od darowizny: kiedy rodzina nie płaci nic, a kiedy trzeba rozliczyć się z urzędem
Darowizna od rodziców, dziadków czy rodzeństwa może być całkowicie zwolniona z podatku, ale tylko po spełnieniu kilku warunków: zgłoszenia SD-Z2 w 6 miesięcy i - przy pieniądzach - przelewu na konto. Teściowie, szwagier czy partner bez ślubu płacą według skali od nadwyżki ponad kwotę wolną. Wyjaśniamy grupy podatkowe, kwoty wolne i sumowanie darowizn z 5 lat, terminy, stawkę 20%, darowiznę mieszkania i darowizny w firmie. Z przykładami i kalkulatorem.

Darowizna to umowa, w której jedna osoba przekazuje drugiej pieniądze albo rzecz za darmo. Kto dostaje darowiznę, może musieć zapłacić od niej podatek od spadków i darowizn - zależy to od tego, kim jest dla niego darczyńca, ile dostał od tej osoby w ostatnich latach i czy dopełnił formalności. Najbliższa rodzina może nie płacić nic, nawet przy bardzo dużych kwotach, ale tylko wtedy, gdy zgłosi darowiznę w terminie, a pieniądze przekaże mu na konto darczyńca. Poniżej omawiamy po kolei grupy podatkowe, zwolnienia, kwoty wolne i skalę, a na końcu darowizny w firmie. Stan prawny: 20 listopada 2026 r.; według stanu na ten dzień nie ma projektu zmian kwot ani ogólnych zasad na 2027 r.
Kto płaci podatek od darowizny i ile: grupy podatkowe
Podatek płaci obdarowany, czyli ten, kto dostaje darowiznę - nie darczyńca. Ustawa dzieli obdarowanych na trzy grupy podatkowe według tego, kim są dla darczyńcy. Od grupy zależy kwota wolna, czyli wartość, do której darowizna jest bez podatku, oraz stawki od nadwyżki ponad nią.
| Grupa | Kto do niej należy (kim jest obdarowany dla darczyńcy) | Kwota wolna |
|---|---|---|
| I | małżonek, dzieci, wnuki i prawnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha, a także zięć, synowa i teściowie | 36 120 zł |
| II | dzieci rodzeństwa (bratanek, siostrzenica) i ich dzieci, rodzeństwo rodziców (wujek, ciocia - ale nie ich małżonkowie), małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonka (szwagier, szwagierka, bratowa), małżonkowie rodzeństwa małżonka, zstępni (dzieci, wnuki) i małżonkowie pasierbów, małżonkowie dalszych zstępnych (np. żona wnuka) | 27 090 zł |
| III | wszyscy inni: partner bez ślubu, kuzyn, przyjaciel, były małżonek | 5733 zł |
Przysposobienie, czyli adopcja, działa jak pokrewieństwo: przysposabiający są traktowani jak rodzice, a przysposobione dziecko i jego dzieci - jak zstępni. Podobnie traktuje się osoby, które przebywały w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo wskazanych w ustawie placówkach, i tych, którzy taką rodzinę tworzyli lub w placówce z dziećmi pracowali.
Z I grupy wyodrębnia się najbliższą rodzinę - nieformalnie nazywaną „grupą zerową”. Są to małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. Mogą oni skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku, bez względu na wartość darowizny. Teściowie, zięć i synowa są w I grupie, ale w tym kręgu ich nie ma.
Najbliższa rodzina: zwolnienie po zgłoszeniu SD-Z2
Zwolnienie dla najbliższej rodziny nie działa samo. Ustawa stawia jeden warunek, a przy pieniądzach drugi - oba dotyczą tylko większych kwot:
- Darowiznę trzeba zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym powstał obowiązek podatkowy - przy darowiźnie bez notariusza to dzień, w którym darczyńca przekazał pieniądze albo rzecz.
- Gdy darowizną są pieniądze, obdarowany musi udokumentować, że dostał je na swój rachunek w banku lub SKOK-u albo przekazem pocztowym.
- Oba warunki dotyczą tylko darowizn, które razem z wcześniejszymi darowiznami od tej samej osoby z roku darowizny i 5 lat przed nim przekraczają 36 120 zł.
Zwolnienie przysługuje też tylko temu, kto w dniu darowizny ma obywatelstwo polskie albo innego państwa UE lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, albo mieszka w jednym z tych państw.
Zgłoszenia nie trzeba w ogóle, gdy darowizny od tej osoby nie przekraczają 36 120 zł - wtedy nie ma ani podatku, ani formalności. Nie trzeba go też, gdy umowę zawarto w formie aktu notarialnego: notariusz sporządza akt, więc urząd i tak o darowiźnie wie. Dlatego darowizna mieszkania od rodziców, która wymaga aktu notarialnego, jest zwolniona bez SD-Z2.
SD-Z2 można złożyć przez e-Urząd Skarbowy, przez e-Deklaracje albo na papierze w urzędzie lub pocztą. Właściwy jest urząd skarbowy według miejsca zamieszkania obdarowanego, a przy nieruchomości - co do zasady według jej położenia. Zgłoszenie składa każdy obdarowany osobno.
Skutek niedotrzymania warunków jest prosty: darowizna od najbliższej rodziny jest wtedy opodatkowana tak jak darowizna od teściów, czyli według skali dla I grupy, z kwotą wolną 36 120 zł.
Darowizna pieniędzy: przelew, wpłata czy gotówka?
Wiele sporów z urzędami dotyczy tego, jak pieniądze trafiły do obdarowanego. Przepis wymaga, by obdarowany udokumentował ich otrzymanie dowodem przekazania na swój rachunek albo przekazem pocztowym. W 2023 r. siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniło w uchwale, że chodzi o przekazanie przez darczyńcę. Przelew z konta darczyńcy albo wpłata, którą darczyńca robi na konto obdarowanego, wystarczą. Nie wystarczy natomiast, gdy obdarowany dostaje gotówkę do ręki i sam wpłaca ją na swoje konto - nawet z opisem „darowizna od taty”. Jesienią 2024 r. NSA potwierdził to w kolejnym wyroku, a w maju 2026 r. organ podatkowy w interpretacji odmówił zwolnienia kobiecie, która gotówkę od męża sama wpłaciła na wspólne konto.
Kilka innych sytuacji jest już lepiej wyjaśnionych:
- Wspólne konto obdarowanego z małżonkiem. Przelew na rachunek wspólny nie przeszkadza zwolnieniu, bo jest to także rachunek obdarowanego - tak przyjął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej we wrześniu 2026 r.
- Darowizna od obojga rodziców z majątku wspólnego. W podatku to dwie darowizny - od matki i od ojca. Jeśli rodzice nie ustalili, ile daje każde z nich, urząd może przyjąć, że po połowie (tak NSA w 2015 r.). Od każdego z rodziców liczy się osobno kwotę wolną i osobno sumuje darowizny z 5 lat. Dlatego warto zapisać w umowie albo w tytule przelewu, kto jest darczyńcą. Sama zgoda drugiego małżonka na darowiznę z majątku wspólnego nie oznacza jeszcze, że darował połowę.
- Przelew prosto do sprzedawcy albo dewelopera. Rodzice często płacą za mieszkanie dziecka bezpośrednio na rachunek sprzedającego. Tu NSA nie jest jednomyślny: w maju 2025 r. uznał, że to nie spełnia warunku, ale w kolejnych wyrokach - z grudnia 2025 r. i sierpnia 2026 r. - zaakceptował przelew na rachunek wierzyciela obdarowanego, jeśli widać, że obdarowany rzeczywiście dostał pieniądze do dyspozycji. Organy podatkowe są jednak ostrożniejsze: jeszcze w listopadzie 2026 r. Dyrektor KIS odmówił zwolnienia kobiecie, której ojciec przelał pieniądze prosto na konto sprzedającego mieszkanie. Najbezpieczniej przelać darowiznę na konto dziecka, a dopiero z niego zapłacić sprzedającemu.
Termin 6 miesięcy i co się dzieje, gdy minie
Termin na SD-Z2 liczy się w miesiącach według Ordynacji podatkowej. Kończy się w dniu o tym samym numerze 6 miesięcy później, a gdy takiego dnia nie ma, na przykład po 31 sierpnia, w ostatnim dniu miesiąca - tu 28 lutego (w roku przestępnym 29 lutego). Gdy koniec terminu wypada w sobotę, niedzielę albo święto, przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.
Gdy darczyńca przekazuje pieniądze w kilku przelewach, obowiązek podatkowy powstaje przy każdym przelewie osobno, więc i termin 6 miesięcy biegnie od każdego z nich. Kwotę wolną liczy się przy tym narastająco: zgłoszenie staje się potrzebne od przelewu, przy którym suma od tej osoby przekroczy 36 120 zł.
Przegapienie terminu oznacza utratę zwolnienia. Wtedy trzeba złożyć zeznanie SD-3. Od 7 stycznia 2026 r. termin na nie wynosi miesiąc od dnia, w którym upłynęło 6 miesięcy na zgłoszenie - dotyczy to darowizn, przy których te 6 miesięcy nie minęło przed tą datą. Są też dwie furtki - jedną dała nowelizacja obowiązująca od 7 stycznia 2026 r., druga istniała już wcześniej:
- Przywrócenie terminu. Jeśli spóźnienie nastąpiło bez winy obdarowanego, na przykład z powodu ciężkiej choroby, można złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek składa się w 7 dni od ustania przyczyny, a razem z nim spóźnione zgłoszenie. Jeśli urząd odmówi, miesiąc na SD-3 liczy się od dnia, w którym odmowa stała się ostateczna.
- Późniejsza wiadomość o darowiźnie. Kto dowiedział się o darowiźnie po terminie, ma 6 miesięcy od dnia, w którym się o niej dowiedział, musi jednak uprawdopodobnić, że wcześniej o niej nie wiedział.
Stawka 20% to sankcja za ujawnienie darowizny dopiero przed urzędem. Stosuje się ją, gdy obowiązek podatkowy powstaje dopiero dlatego, że podatnik powołuje się na niezgłoszoną darowiznę w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo celno-skarbowej, a podatek od niej nie został zapłacony. Typowo dzieje się tak wtedy, gdy urząd pyta o źródło pieniędzy na zakup mieszkania. Stawka jest taka sama we wszystkich grupach, ale kwota wolna nadal przysługuje - 20% liczy się od nadwyżki ponad nią, co NSA potwierdził w 2015 r.
Kwota wolna i sumowanie darowizn z 5 lat
Kwota wolna przysługuje od każdego darczyńcy osobno. Nie odnawia się jednak co roku: do ostatniej darowizny dolicza się wszystkie wcześniejsze od tej samej osoby z roku, w którym ją otrzymano, i z 5 lat kalendarzowych przed nim. Przy darowiźnie z 2026 r. liczą się więc darowizny od tej osoby z lat 2021-2026. Podatek oblicza się od łącznej wartości, a potem odejmuje podatek przypadający od darowizn opodatkowanych wcześniej.
Obecne kwoty wolne obowiązują od 1 lipca 2023 r. Wcześniej były kilkakrotnie niższe: w I grupie przez lata 9637 zł, a od 13 października 2022 r. do 29 czerwca 2023 r. - 10 434 zł. Ustawa przewiduje ich podwyższenie, gdy ceny towarów nieżywnościowych trwałego użytku wzrosną o ponad 6%, ale od 2023 r. minister finansów nie wydał nowego rozporządzenia. Według stanu na 20 listopada 2026 r. nie ma też projektu zmiany kwot na 2027 r.
Wartość darowizny to jej wartość rynkowa - według stanu rzeczy z dnia nabycia i cen z dnia powstania obowiązku podatkowego - pomniejszona o długi i ciężary, które przejmuje obdarowany, na przykład gdy zobowiązuje się spłacić kredyt darczyńcy. Wartość podaje obdarowany. Jeśli urząd uzna ją za zaniżoną, wezwie (z co najmniej 14-dniowym terminem) do jej poprawienia, a w razie sporu ustali ją z udziałem biegłego albo na podstawie wyceny rzeczoznawcy przedstawionej przez obdarowanego. Gdy wartość ustalona przez biegłego różni się od podanej o więcej niż 33%, koszt opinii ponosi obdarowany.
Skala podatku od darowizn
Podatek liczy się od nadwyżki ponad kwotę wolną, w trzech przedziałach. Progi przedziałów i kwoty stałe ustalił minister finansów w rozporządzeniu z czerwca 2023 r. W tekście jednolitym ustawy nadal widnieją starsze progi 10 278 zł i 20 556 zł, ale obowiązują te z rozporządzenia.
| Nadwyżka ponad kwotę wolną | I grupa | II grupa | III grupa |
|---|---|---|---|
| do 11 833 zł | 3% | 7% | 12% |
| ponad 11 833 do 23 665 zł | 355 zł + 5% nadwyżki ponad 11 833 zł | 828,40 zł + 9% nadwyżki ponad 11 833 zł | 1420 zł + 16% nadwyżki ponad 11 833 zł |
| ponad 23 665 zł | 946,60 zł + 7% nadwyżki ponad 23 665 zł | 1893,30 zł + 12% nadwyżki ponad 23 665 zł | 3313,20 zł + 20% nadwyżki ponad 23 665 zł |
Podstawę i podatek zaokrągla się do pełnych złotych. Kilka przykładów z kalkulatora:
- 100 000 zł od teściów, gdy daje je jedno z nich: nadwyżka 63 880 zł, podatek 3762 zł.
- 40 000 zł od wujka (II grupa): nadwyżka 12 910 zł, podatek 925 zł.
- 50 000 zł od partnera bez ślubu (III grupa): nadwyżka 44 267 zł, podatek 7434 zł.
Zeznanie SD-3, decyzja i notariusz
Gdy darowizna nie jest zwolniona, a razem z wcześniejszymi od tej osoby przekracza kwotę wolną, obdarowany składa zeznanie SD-3. Ma na to miesiąc od powstania obowiązku podatkowego, czyli zwykle od dnia przelewu albo wydania rzeczy. Dołącza się do niego dokumenty wpływające na podstawę opodatkowania, np. umowę. Zeznanie, tak jak SD-Z2, można złożyć elektronicznie. Obdarowany nie wylicza w nim podatku sam: na podstawie zeznania naczelnik urzędu skarbowego wydaje decyzję, a podatek płaci się w ciągu 14 dni od jej doręczenia.
Inaczej jest przy darowiźnie w formie aktu notarialnego. Notariusz jest wtedy płatnikiem: oblicza podatek, pobiera go przy podpisaniu aktu i przekazuje do urzędu. Obdarowany nie składa SD-3. Przy najbliższej rodzinie, która jest zwolniona, notariusz podatku nie pobiera.
Typowe sytuacje: od kogo darowizna i co wtedy
Dziadkowie i rodzeństwo. To najbliższa rodzina - zarówno dziadkowie (wstępni), jak i brat czy siostra. Darowizna od nich jest zwolniona na tych samych zasadach co od rodziców: zgłoszenie SD-Z2 w 6 miesięcy, a przy pieniądzach przelew lub wpłata na konto.
Teściowie, zięć, synowa. I grupa, ale bez zwolnienia. Pomaga to, że teść i teściowa to dwóch darczyńców: przy darowiźnie z ich majątku wspólnego od każdego z nich przysługuje kwota wolna 36 120 zł. Gdy każde daje połowę 100 000 zł, są to dwie darowizny po 50 000 zł, a podatek wynosi 2 × 457 zł, czyli 914 zł zamiast 3762 zł. Przy darowiźnie mieszkania lub domu I grupa może też skorzystać z ulgi mieszkaniowej: do podstawy nie wlicza się wartości do 110 m² powierzchni użytkowej (przy udziale - proporcjonalnie). Obdarowany co do zasady nie może mieć innego mieszkania, musi w otrzymanym zamieszkać i zameldować się na pobyt stały (jeśli wprowadza się później - zasadniczo w ciągu roku) i nie zbywać go przez 5 lat. Ulga ma więcej warunków, m.in. co do praw spółdzielczych i najmu - warto je omówić z notariuszem przed podpisaniem aktu.
Szwagier, szwagierka, wujek, ciocia, bratanek. II grupa: kwota wolna 27 090 zł i stawki od 7% do 12%. Mąż cioci czy żona wujka są już jednak w III grupie, bo ustawa wymienia tylko rodzeństwo rodziców, bez ich małżonków.
Partner bez ślubu, kuzyn, przyjaciel. III grupa: kwota wolna tylko 5733 zł i stawki od 12% do 20%. W sierpniu 2026 r. NSA w sprawie spadku po partnerce życiowej nie zgodził się, by traktować partnera jak kogoś z najbliższej rodziny - a ten sam przepis decyduje o zwolnieniu darowizn. Sam związek nieformalny nie daje więc zwolnienia dla najbliższej rodziny, nawet po wielu latach wspólnego życia. Zmiana następuje dopiero po ślubie - małżonek jest w najbliższej rodzinie.
Darowizna mieszkania. Wymaga aktu notarialnego. Od najbliższej rodziny jest zwolniona bez zgłoszenia, od teściów - opodatkowana, ale podatek pobiera notariusz (z możliwą ulgą mieszkaniową). Jeśli obdarowany przejmuje kredyt hipoteczny, wartość darowizny zmniejsza się o dług, ale od przejętego długu płaci się PCC - o tym niżej.
Darowizna bez podatku: legalne sposoby
Hasło „darowizna bez podatku” nie oznacza żadnego triku, tylko korzystanie z rozwiązań przewidzianych w ustawie:
- Zwolnienie dla najbliższej rodziny - bez limitu kwoty, po zgłoszeniu SD-Z2 w 6 miesięcy i z przelewem przy pieniądzach.
- Kwota wolna od każdego darczyńcy - darowizna od obojga rodziców, teściów czy dziadków to darowizny od dwóch osób, z dwiema kwotami wolnymi.
- Rozłożenie w czasie - kwota wolna odnawia się, gdy od poprzedniej darowizny od tej osoby minie rok, w którym ją dostano, i 5 kolejnych lat kalendarzowych.
- Ulgi celowe dla I grupy - ulga mieszkaniowa przy darowiźnie mieszkania (110 m²) oraz zwolnienie pieniędzy lub innych rzeczy przeznaczonych w ciągu 12 miesięcy na wkład do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego, zakup mieszkania stanowiącego odrębną nieruchomość albo spłatę kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipoteką (do 11 095 zł od jednego darczyńcy i 22 189 zł od kilku w ciągu 5 lat od pierwszej darowizny; przydatne zwłaszcza przy teściach).
- Akt notarialny - przy najbliższej rodzinie zwalnia z obowiązku zgłoszenia i z ryzyka przegapienia terminu.
Nie da się natomiast uniknąć podatku, nazywając darowiznę pożyczką. Pożyczkę trzeba spłacić, a „pożyczka”, przy której strony od początku umawiają się, że pieniądze nie wrócą, to w rzeczywistości darowizna - ujawniona dopiero w kontroli może skończyć się stawką 20%.
Umowa darowizny: akt notarialny czy wystarczy przelew?
Kodeks cywilny wymaga, by darczyńca złożył oświadczenie o darowiźnie w formie aktu notarialnego. Umowa zawarta bez tej formy - ustnie albo na piśmie - staje się jednak ważna, gdy darczyńca spełni świadczenie, na przykład przeleje pieniądze albo wyda samochód. Przy pieniądzach i rzeczach ruchomych notariusz nie jest więc potrzebny. Nieruchomość można natomiast darować tylko w akcie notarialnym, bo wymaga tego przeniesienie jej własności.
Od formy zależy też chwila powstania obowiązku podatkowego, a więc początek terminów: przy akcie notarialnym - dzień złożenia w nim oświadczenia przez darczyńcę (przy nieruchomości, gdzie forma dotyczy oświadczeń obu stron - dzień złożenia obu), a bez aktu - dzień, w którym darczyńca przekazał pieniądze albo rzecz. Pisemna umowa przy większej darowiźnie pieniężnej nie jest wymagana, ale przydaje się jako dowód, że to darowizna, a nie pożyczka.
Darowizna a PCC
Zwykła darowizna nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. PCC pojawia się dopiero wtedy, gdy obdarowany przejmuje długi albo ciężary darczyńcy - na przykład spłatę kredytu hipotecznego na darowanym mieszkaniu. Od wartości przejętego długu płaci się PCC (przy nieruchomości 2%), a w podatku od darowizn wartość darowizny zmniejsza się o ten dług. Szczegóły i przykład z mieszkaniem obciążonym kredytem opisujemy w artykule o podatku od czynności cywilnoprawnych, a kwotę policzy kalkulator PCC.
Darowizna a PIT przy późniejszej sprzedaży
Darowizna podlegająca podatkowi od spadków i darowizn nie jest przychodem w podatku dochodowym - rozlicza się ją w podatku od spadków i darowizn. PIT może się jednak pojawić przy sprzedaży otrzymanej rzeczy. Kto sprzeda mieszkanie, dom albo działkę przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym je dostał, płaci co do zasady 19% podatku od dochodu ze sprzedaży. Dochód może być w całości albo w części zwolniony, jeśli przychód ze sprzedaży zostanie wydany na własne cele mieszkaniowe - od dnia sprzedaży do końca trzeciego roku po roku sprzedaży.
W przeciwieństwie do spadku przy darowiźnie nie dolicza się okresu, przez który nieruchomość miał darczyńca - 5 lat liczy się od darowizny. Mieszkanie podarowane w 2026 r. można więc sprzedać bez PIT dopiero w 2032 r. Kosztem przy sprzedaży są udokumentowane nakłady obdarowanego oraz zapłacony podatek od darowizny w części przypadającej na sprzedaną rzecz. Przy darowiźnie zwolnionej z podatku kosztem są więc praktycznie tylko nakłady.
Darowizna w firmie: przedsiębiorstwo, środki trwałe i VAT
Przedsiębiorcy często przekazują firmę albo jej składniki dzieciom za życia. W podatku od spadków i darowizn nie ma osobnego zwolnienia dla darowizny przedsiębiorstwa. Zwolnienie, które wymaga prowadzenia firmy przez 2 lata, dotyczy tylko dziedziczenia i zapisu windykacyjnego. Przy darowiźnie dla najbliższej rodziny wystarczy jednak zwykłe zwolnienie po zgłoszeniu SD-Z2. Dalsza rodzina płaci podatek od wartości firmy pomniejszonej o długi, które przejmuje - a od przejętych długów płaci się PCC.
W PIT obdarowany przedsiębiorca przyjmuje jako wartość początkową środka trwałego jego wartość rynkową z dnia darowizny, chyba że umowa określa niższą wartość. Przy darowiźnie całego przedsiębiorstwa obowiązują osobne zasady ustalania tej wartości. Odpisy amortyzacyjne od takich środków co do zasady nie są jednak kosztem, bo darowizna nie jest przychodem w PIT. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której darczyńca sam amortyzował dany środek - wtedy obdarowany kontynuuje jego amortyzację, według wartości początkowej i metody darczyńcy. Więcej o tym, jak liczy się odpisy, piszemy w artykule o zakupach przed końcem roku i amortyzacji. U darczyńcy darowizna co do zasady nie jest kosztem uzyskania przychodu.
W VAT darowizna towarów z firmy jest traktowana jak sprzedaż, jeśli przy ich nabyciu, imporcie lub wytworzeniu przedsiębiorcy przysługiwało - choćby w części - prawo do odliczenia VAT. Wyjątkiem są drobne prezenty o małej wartości i próbki przekazywane na cele związane z działalnością - zasady opisujemy w artykule o prezentach w firmie. Przekazanie całego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części jest natomiast poza VAT: ustawa wyłącza zbycie przedsiębiorstwa, a organy podatkowe w interpretacjach traktują darowiznę jako takie zbycie.
Checklista przed darowizną
Najczęściej zadawane pytania
Czy od darowizny od rodziców trzeba płacić podatek?
Nie, jeśli spełnisz warunki zwolnienia dla najbliższej rodziny. Gdy darowizna - razem z wcześniejszymi od tej samej osoby z roku darowizny i 5 lat przed nim - przekracza 36 120 zł, trzeba ją zgłosić na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, a pieniądze muszą trafić na Twój rachunek od darczyńcy (przelew, wpłata) albo przekazem pocztowym. Przy darowiźnie w akcie notarialnym zgłoszenia nie trzeba. Do 36 120 zł włącznie nie ma ani podatku, ani zgłoszenia.
Ile wynosi kwota wolna od podatku od darowizny?
36 120 zł w I grupie, 27 090 zł w II grupie i 5733 zł w III grupie - od każdego darczyńcy osobno. Darowizny od tej samej osoby z roku darowizny i 5 lat kalendarzowych przed nim sumuje się, więc kwotę wolną można wykorzystać tylko raz w tym okresie. Kwoty obowiązują od 1 lipca 2023 r.; według stanu na 20 listopada 2026 r. nie ma projektu ich zmiany na 2027 r.
Czy darowiznę 100 tys. zł od rodziców trzeba zgłosić?
Tak, bo przekracza 36 120 zł. Zgłoszenie SD-Z2 składa się w ciągu 6 miesięcy od dnia przelewu, przez e-Urząd Skarbowy albo w urzędzie skarbowym. Gdy oboje rodzice dają pieniądze z majątku wspólnego, to dwie darowizny - urząd może przyjąć, że każde z nich darowało połowę, czyli po 50 000 zł. Każda z nich przekracza 36 120 zł, więc obie trzeba zgłosić. Bez zgłoszenia w terminie (i bez innych zwolnień) podatek od 100 000 zł od jednej osoby wyniósłby 3762 zł.
Czy darowizna od teściów jest zwolniona z podatku?
Nie. Teściowie, zięć i synowa należą do I grupy podatkowej, ale nie ma ich wśród najbliższej rodziny, która może skorzystać ze zwolnienia po zgłoszeniu. Od nadwyżki ponad 36 120 zł płaci się 3%, 5% albo 7%. Gdy teściowie dają pieniądze z majątku wspólnego, kwota wolna przysługuje od każdego z nich. Jeśli każde daje połowę 100 000 zł, podatek wynosi 2 × 457 zł, a nie 3762 zł jak od jednej osoby.
Czy partner bez ślubu płaci podatek od darowizny?
Tak, partner bez ślubu należy do III grupy - tak samo jak osoba obca. Kwota wolna wynosi 5733 zł, a od nadwyżki płaci się 12%, 16% albo 20%. Od darowizny 50 000 zł podatek wynosi 7434 zł. NSA potwierdził w 2026 r., że partnera życiowego nie można traktować jak małżonka przy zwolnieniu dla najbliższej rodziny.
Czy darowiznę gotówki od rodziców można wpłacić na swoje konto?
Przy kwotach ponad 36 120 zł to nie wystarczy. Według uchwały NSA z 2023 r. warunek zwolnienia spełnia przekazanie pieniędzy przez darczyńcę - jego przelew albo wpłata na rachunek obdarowanego, albo przekaz pocztowy. Własna wpłata obdarowanego, nawet z opisem „darowizna od mamy”, nie spełnia warunku zwolnienia, więc zwolnienie przepada i podatek liczy się jak w I grupie.
Co grozi za niezgłoszenie darowizny?
Najbliższa rodzina traci zwolnienie i płaci podatek jak w I grupie, a zeznanie SD-3 trzeba złożyć w miesiąc od upływu terminu na zgłoszenie. Gdy obdarowany powołuje się na niezgłoszoną darowiznę dopiero w kontroli, czynnościach sprawdzających albo postępowaniu, na przykład tłumacząc urzędowi pochodzenie pieniędzy, a podatku nie zapłacono, stawka wynosi 20% nadwyżki ponad kwotę wolną. Od 7 stycznia 2026 r. termin na SD-Z2 można przywrócić, jeśli spóźnienie nastąpiło bez winy.
Źródła i podstawy prawne
Pokaż źródła (16)Ukryj źródła
- Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.) - art. 1, 4, 4a, 4b, 4c, 5, 6, 7, 8, 9, 14, 15, 16, 17, 17a i 18
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (Dz.U. z 2023 r. poz. 1226) - § 1 pkt 1 i § 2
- Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1059) - art. 3 (kwoty wolne od 1 lipca 2023 r.)
- Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2025 r. poz. 1854) - przywrócenie terminu na zgłoszenie (art. 4c) i termin zeznania po spóźnionym zgłoszeniu (art. 17a ust. 1a) od 7 stycznia 2026 r.
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060) - SD-Z2
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2015 r. poz. 2068) - SD-3
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) - art. 12 § 3 i 5, art. 47 § 1, art. 63 § 1, art. 162 § 2
- Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191 ze zm.) - art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795) - art. 888 i 890
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) - art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 1 pkt 8 i ust. 5, art. 22 ust. 6d, art. 22g ust. 1 pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 22g ust. 15, art. 23 ust. 1 pkt 11 i 45a, art. 23 ust. 9, art. 30e
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1263) - art. 6 pkt 1 i art. 7 ust. 2-4; interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 18 września 2026 r., 0114-KDIP1-1.4012.514.2026.2.ESZ (darowizna przedsiębiorstwa jako zbycie z art. 6 pkt 1)
- Uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 20 marca 2023 r., III FPS 3/22 (udokumentowanie darowizny pieniężnej przez darczyńcę) oraz wyrok NSA z dnia 1 października 2024 r., III FSK 1/23
- Wyroki NSA w sprawie przelewu na rachunek osoby trzeciej: z dnia 5 maja 2025 r., III FSK 17/25 (przeciw zwolnieniu), z dnia 4 grudnia 2025 r., III FSK 803/25, i z dnia 25 sierpnia 2026 r., III FSK 251/26 (za zwolnieniem)
- Wyroki NSA: z dnia 10 grudnia 2015 r., II FSK 2490/13 (darowizna od małżonków z majątku wspólnego), z dnia 2 września 2015 r., II FSK 1951/13 (stawka 20% a kwota wolna), z dnia 20 sierpnia 2026 r., III FSK 597/25 (partner życiowy poza kręgiem najbliższej rodziny z art. 4a)
- Interpretacje indywidualne Dyrektora KIS z 17 września 2026 r., 0111-KDIB2-3.4015.303.2026.2.LM (przelew na wspólne konto obdarowanego i małżonka), z 7 maja 2026 r., 0111-KDIB2-3.4015.87.2026.2.BD (wpłata gotówki przez obdarowanego), i z 9 listopada 2026 r., 0111-KDWB.4015.92.2026.2.HK (przelew na rachunek sprzedającego - bez zwolnienia)
- Podatki.gov.pl: podatek od spadków i darowizn - informacje podstawowe, stawki i limity, ulgi i zwolnienia, formularze SD (stan na 20 listopada 2026 r.)


