Składka zdrowotna 2027: ile zapłaci przedsiębiorca na skali, liniowym, ryczałcie i karcie?

Zasady liczenia składki zdrowotnej w 2027 r. się nie zmieniają, ale zmieniają się kwoty. Na skali i podatku liniowym minimum wzrośnie do 445,50 zł - dopiero od składki za luty. Na ryczałcie kwoty zależą od komunikatu GUS, który pojawi się w styczniu. Wyjaśniamy, jak liczy się składkę w każdej formie opodatkowania, ile można jej odliczyć, jak działa roczne rozliczenie do 20 maja 2027 r. i co zmienia etat obok firmy, zawieszenie działalności albo zmiana formy opodatkowania. Z przykładami i kalkulatorem.

Składka zdrowotna 2027 - skala, liniowy, ryczałt i karta

Składka zdrowotna to obok składek społecznych stała pozycja w comiesięcznym przelewie do ZUS, a dla przedsiębiorców na uldze na start - jedyna. W 2027 r. ustawodawca nie zmienia zasad jej liczenia, ale kwoty się zmienią, bo zależą od płacy minimalnej i od przeciętnego wynagrodzenia w firmach. Kłopot w tym, że każda forma opodatkowania ma własny kalendarz: na skali i podatku liniowym nowe minimum obowiązuje dopiero od składki za luty, a na ryczałcie kwoty na 2027 r. poznamy w drugiej połowie stycznia.

Poniżej wyjaśniamy po kolei, ile zapłaci przedsiębiorca na skali podatkowej, podatku liniowym, ryczałcie i karcie podatkowej, ile składki odliczy, jak działa roczne rozliczenie do 20 maja 2027 r. i co zmienia etat obok firmy, zawieszenie albo zmiana formy opodatkowania. Stan prawny: 19 listopada 2026 r.

Co się zmienia w 2027 r., a co zostaje bez zmian

Sposób liczenia składki zdrowotnej przedsiębiorców wynika z przepisów Polskiego Ładu, skorygowanych od 2025 r. Ustawę obniżającą składkę Prezydent zawetował w maju 2025 r. i od tego czasu nie uchwalono innej zmiany sposobu jej liczenia. Dlatego w 2027 r. zmieniają się tylko dane, od których liczy się kwoty:

  • płaca minimalna rośnie od 1 stycznia 2027 r. do 4950 zł - od niej zależy minimum na skali i liniowym oraz składka na karcie podatkowej;
  • przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2026 r. (z wypłatami z zysku) - od niego zależy składka na ryczałcie. Prezes GUS ogłasza je zwykle w drugiej połowie stycznia;
  • limit odliczenia na podatku liniowym rośnie razem z rocznym limitem podstawy składek emerytalnej i rentowej. Według naszego wyliczenia wyniesie 15 100 zł. Oficjalną kwotę minister finansów poda w obwieszczeniu do końca roku.

Zestawienie kwot na oba lata wygląda tak:

Składka zdrowotna przedsiębiorcy miesięcznie w 2026 i 2027 r.
Forma opodatkowania20262027
Skala i liniowy - minimum za styczeńz roku składkowego, który zaczął się 1 lutego poprzedniego roku314,96 zł432,54 zł
Skala i liniowy - minimum od lutego9% płacy minimalnej (4806 zł i 4950 zł)432,54 zł445,50 zł
Skala i liniowy - minimum za rok składkowyluty-styczeń, do rozliczenia rocznego5190,48 zł5346 zł
Karta podatkowa9% płacy minimalnej z 1 stycznia, od stycznia432,54 zł445,50 zł
Ryczałt - przychód do 60 000 zł60% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kw.498,35 złpo komunikacie GUS
Ryczałt - przychód ponad 60 000 do 300 000 zł100% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kw.830,58 złpo komunikacie GUS
Ryczałt - przychód ponad 300 000 zł180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kw.1495,04 złpo komunikacie GUS
Liniowy - limit odliczenia w rokuod dochodu albo w kosztach14 100 zł15 100 zł*
Kwoty miesięczne, chyba że opisano inaczej. Na 2027 r. to wyliczenie redakcji z ogłoszonej płacy minimalnej - ZUS jeszcze ich nie podał. Kwoty ryczałtu na 2027 r. zależą od przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2026 r., które Prezes GUS ogłasza zwykle w drugiej połowie stycznia (w 2026 r. - 22 stycznia). W 2026 r. podstawą było 9228,64 zł. * Limit na 2027 r. wyliczony z ustawowego wzoru (art. 30c ust. 2b ustawy o PIT); minister finansów ogłasza go w obwieszczeniu do końca roku.

Skala podatkowa: 9% dochodu, ale nie mniej niż minimum

Na skali podatkowej (12% i 32%) składka zdrowotna wynosi 9% dochodu z działalności. Liczy się go tak jak w PIT - przychód minus koszty, ale bez odliczania strat z lat ubiegłych i ulg podatkowych - i pomniejsza o zapłacone składki społeczne (emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową), jeżeli przedsiębiorca nie zalicza ich do kosztów. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy są kosztem, więc obniżają dochód już na wcześniejszym etapie.

Ważne jest, z którego miesiąca jest dochód. Składkę za dany miesiąc liczy się od dochodu z miesiąca poprzedniego: składka za marzec zależy od dochodu z lutego. Dochód ustala się narastająco od początku roku i odejmuje od niego dochody z wcześniejszych miesięcy, więc w miesiącu ze stratą wychodzi zero i obowiązuje minimum.

Minimum to 9% płacy minimalnej z pierwszego dnia roku składkowego, który trwa od 1 lutego do 31 stycznia. To dlatego nowa płaca minimalna z 1 stycznia przekłada się na składkę dopiero od lutego:

  • za styczeń 2027 r. minimum wynosi jeszcze 432,54 zł (9% z 4806 zł, płacy minimalnej z 1 lutego 2026 r.),
  • od składki za luty 2027 r. - 445,50 zł (9% z 4950 zł).

Do dochodu na potrzeby składki nie wlicza się m.in. przychodu ze sprzedaży środków trwałych (i kosztów ich nabycia, jeśli zostały w tym przychodzie rozliczone). Przedsiębiorca może je dobrowolnie uwzględnić w rocznym rozliczeniu, np. gdy sprzedaż przyniosła stratę.

Skala to jedyna forma opodatkowania, w której przedsiębiorca nie może odliczyć zapłaconej składki zdrowotnej - ani od dochodu, ani od podatku.

Podatek liniowy: 4,9%, a minimum jak na skali

Na podatku liniowym (19%) stawka jest niższa: 4,9% dochodu, liczonego tak samo jak na skali. Minimum jest jednak identyczne - to nadal 9% płacy minimalnej, a nie 4,9%. Przy dochodzie po składkach społecznych niższym niż ok. 9100 zł miesięcznie (za styczeń ok. 8830 zł) liniowiec płaci więc minimum, takie samo jak minimum na skali: 432,54 zł za styczeń i 445,50 zł od lutego 2027 r. Przedsiębiorca na skali płaci minimum tylko przy dochodzie do 4950 zł (od składki za luty) - przy 8000 zł zapłaci 720 zł, a liniowiec nadal 445,50 zł.

Liniowiec może za to odliczyć zapłaconą składkę: od dochodu (już przy zaliczkach i w zeznaniu PIT-36L) albo zaliczając ją do kosztów. Przy zaliczkach uproszczonych obniża zaliczkę o 19% składki zapłaconej w miesiącu. Oba sposoby można łączyć, ale łącznie najwyżej do rocznego limitu. Składka zaliczona do kosztów obniża przy tym dochód, od którego liczy się składkę zdrowotną w kolejnych miesiącach. W 2026 r. limit wynosi 14 100 zł. Na 2027 r. ustawa każe go przeliczyć w tej samej proporcji, w jakiej rośnie roczny limit podstawy składek emerytalnej i rentowej (z 282 600 zł do 300 990 zł), i zaokrąglić w górę do pełnych 100 zł. Wychodzi 15 100 zł. Oficjalnie poda go minister finansów w obwieszczeniu do końca 2026 r.

IP Box. Ulga dla dochodów z praw własności intelektualnej (5%) nie ma własnej stawki składki zdrowotnej. Przedsiębiorca na liniowym, który korzysta z IP Box, płaci 4,9%, a przedsiębiorca na skali - 9%. W obu przypadkach dochód z IP Box wlicza się do podstawy razem z pozostałym dochodem z firmy.

Ryczałt: trzy progi i przychód od początku roku

Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych składka nie zależy od dochodu ani od stawki ryczałtu. Przedsiębiorca płaci stałą kwotę, która zależy od tego, ile zarobił od początku roku. Podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale poprzedniego roku, z wypłatami z zysku:

  • przy przychodzie do 60 000 zł - 60% tej kwoty,
  • ponad 60 000 zł do 300 000 zł - 100%,
  • ponad 300 000 zł - 180%.

Składka to 9% podstawy. Przychód pomniejsza się o zapłacone składki społeczne, jeżeli przedsiębiorca nie zaliczył ich do kosztów ani nie odliczył od dochodu.

Próg sprawdza się narastająco. Za każdy miesiąc liczy się przychód od 1 stycznia do końca tego miesiąca. Kto w trakcie roku przekroczy 60 000 zł, od tego miesiąca płaci składkę według wyższego progu. Po zakończeniu roku rozlicza się składkę według progu z przychodu za cały rok, więc różnicę za wcześniejsze miesiące trzeba dopłacić.

Ryczałtowiec, który przez cały poprzedni rok prowadził firmę (na ryczałcie, skali albo liniowym), może też ustalić próg według przychodu z poprzedniego roku, pomniejszonego o zapłacone wtedy składki społeczne, o ile nie zaliczył ich do kosztów ani nie odliczył od dochodu. Taką podstawę stosuje przez cały rok, więc płaci co miesiąc tę samą kwotę. Rozliczenie roczne i tak liczy się według przychodu z bieżącego roku.

Połowę zapłaconej składki zdrowotnej ryczałtowiec odlicza od przychodu. Liczy się data zapłaty: składkę za grudzień, płaconą w styczniu, odlicza się w kolejnym roku. Gdyby Pan Tomek zapłacił w 2026 r. składki za styczeń-grudzień, odliczyłby 3654,56 zł.

Karta podatkowa: stała kwota od stycznia

Kartę podatkową mogą stosować już tylko przedsiębiorcy, którzy rozliczali się w tej formie w 2021 r., nie zrezygnowali z niej później i nie utracili do niej prawa. Składka zdrowotna jest u nich najprostsza: 9% płacy minimalnej z 1 stycznia. W 2027 r. to 445,50 zł już od stycznia, bez czekania na luty. Karta nie ma rocznego rozliczenia składki.

Zapłaconą składkę rozliczają w podatku: kartę obniża się o 19% składki. Przy 12 składkach po 445,50 zł (5346 zł) to 1015,74 zł. Liczą się składki zapłacone w roku, a ich wysokość podaje się w rocznej deklaracji do urzędu skarbowego do końca lutego.

Rozliczenie roczne do 20 maja 2027 r.

Na skali, liniowym i ryczałcie składki miesięczne są tylko zaliczkami. Po zakończeniu roku przedsiębiorca porównuje je ze składką należną od rocznego dochodu albo przychodu. Rozliczenie za 2026 r. wykazuje w deklaracji ZUS DRA za kwiecień 2027 r. (przedsiębiorca, który rozlicza składki także za inne osoby, np. pracowników albo zleceniobiorców - w ZUS RCA), a dopłatę płaci w terminie składek za kwiecień, czyli do 20 maja 2027 r.

Każda forma rozlicza inny okres:

Forma Roczna składka Porównuje się ją ze składkami za
Skala 9% dochodu z 2026 r. po składkach społecznych, nie mniej niż 9% × 12 × 4806 zł = 5190,48 zł luty 2026 - styczeń 2027
Liniowy 4,9% dochodu z 2026 r., nie mniej niż 5190,48 zł luty 2026 - styczeń 2027
Ryczałt 9% × 12 × podstawa według progu z przychodu za cały 2026 r. styczeń-grudzień 2026

Przy firmie założonej albo zawieszonej w trakcie roku zamiast 12 bierze się liczbę miesięcy podlegania ubezpieczeniu.

Nadpłatę ZUS zwraca na wniosek, który przygotowuje na profilu przedsiębiorcy w PUE/eZUS. Trzeba go złożyć w ciągu miesiąca od terminu na zeznanie PIT (30 kwietnia). ZUS w poradniku o składce zdrowotnej podaje jako termin 1 czerwca; bezpieczniej złożyć wniosek jeszcze w maju. Wniosek złożony po terminie ZUS pozostawia bez rozpoznania, a nadpłata (przy braku zaległości) zostaje rozliczona na koncie przedsiębiorcy do końca roku. ZUS ma na zwrot 3 miesiące od terminu na zeznanie, o ile przedsiębiorca nie ma zaległości - te potrąca z nadpłaty.

Zmiana formy opodatkowania na 2027 r.

Kto chce od 2027 r. zmienić formę opodatkowania, składa oświadczenie do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód w roku (a gdy pierwszy przychód przypada na grudzień - do końca roku). Przy przychodzie w styczniu termin to 20 lutego 2027 r. - sobota, więc przesuwa się na poniedziałek 22 lutego 2027 r. Wybór obowiązuje od początku roku, a razem z nim zmienia się sposób liczenia składki zdrowotnej.

Wyjątek: karta podatkowa. Kto chce od 2027 r. zrezygnować z karty, musi zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego (także przez CEIDG) albo złożyć oświadczenie o wyborze ryczałtu lub podatku liniowego do 20 stycznia 2027 r. Po tym terminie uważa się, że nadal prowadzi działalność na karcie. Z karty można jeszcze zrzec się w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji ustalającej podatek - wtedy od następnego miesiąca przechodzi na ryczałt albo zasady ogólne, a za okres od początku roku do końca miesiąca zrzeczenia rozlicza podatek na zasadach ogólnych. Do karty nie da się wrócić po rezygnacji.

Każda forma ma osobne zasady, więc przy zmianie od stycznia:

  • składki za miesiące 2027 r. liczy się już według nowej formy - na ryczałcie według progów, na skali i liniowym od dochodu, z minimum;
  • rozliczenie roczne za 2026 r. robi się według formy, którą przedsiębiorca stosował w 2026 r.

Ustawa nie ma szczególnych przepisów o zmianie formy opodatkowania, a szczegółowe wyjaśnienia ZUS dotyczą sytuacji z 2022 r. Kalkulator rocznej składki na stronie ZUS pozwala zaznaczyć kilka form w jednym roku. Przy zmianie formy w trakcie roku albo przejściu ze skali lub liniowego na ryczałt warto sprawdzić rozliczenie styczniowej składki z księgowym.

Etat obok firmy, kilka firm, emeryci

Składkę zdrowotną płaci się z każdego tytułu osobno. Pracownik, który prowadzi firmę, płaci więc składkę od pensji (potrąca ją pracodawca) i osobno z firmy - według formy opodatkowania. Etat z płacą minimalną zwalnia ze składek emerytalnej i rentowej z firmy, ale nie ze zdrowotnej.

Jest kilka wyjątków, w których składki z firmy się nie płaci:

  • pracownik na ryczałcie z podstawą składek z etatu nie wyższą niż płaca minimalna z 1 stycznia, jeżeli przychody z firmy nie przekraczają 50% płacy minimalnej miesięcznie (w 2027 r. 2475 zł);
  • emeryt albo rencista ze świadczeniem nie wyższym niż płaca minimalna, jeżeli przychody z firmy nie przekraczają miesięcznie połowy najniższej emerytury albo rozlicza się kartą podatkową;
  • osoba pobierająca zasiłek macierzyński nie wyższy niż świadczenie rodzicielskie - przez czas jego pobierania;
  • osoba z umiarkowanym albo znacznym stopniem niepełnosprawności, jeżeli przychody z firmy nie przekraczają miesięcznie połowy najniższej emerytury albo rozlicza się kartą podatkową - tu bez warunku dotyczącego wysokości świadczenia.

Miesięcy takiego zwolnienia nie wlicza się do minimum rocznego (na ryczałcie dotyczy to wszystkich wyjątków, na skali i liniowym - wszystkich poza wyjątkiem dla pracownika), a przychody i składki z tych miesięcy pomija się w rozliczeniu - ustawa mówi to wprost o wszystkich wyjątkach poza pracownikiem na ryczałcie, a ZUS w poradniku stosuje to samo do pracownika na ryczałcie. Osoba z umiarkowanym albo znacznym stopniem niepełnosprawności na skali, która ma tylko ten tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, płaci też składkę nie wyższą niż zaliczka na PIT za dany miesiąc (od miesiąca po zaliczeniu do tego stopnia), a roczną - nie wyższą niż należny podatek za rok.

Kto prowadzi więcej niż jedną pozarolniczą działalność w tej samej formie opodatkowania (np. własną firmę i udział w spółce jawnej), płaci jedną składkę od sumy dochodów (skala, liniowy), a na ryczałcie sumuje przychody przy ustalaniu progu. Przy różnych formach opodatkowania składkę ustala się osobno dla każdej z nich.

Ulga na start, mały ZUS plus i zawieszenie działalności

Ulga na start zwalnia przez pierwsze 6 miesięcy tylko ze składek społecznych. Składkę zdrowotną nowa firma płaci od pierwszego miesiąca. Tak samo przy preferencyjnym ZUS i małym ZUS plus: obniżają one podstawę składek społecznych, a zdrowotna zależy od formy opodatkowania. Pośrednio niższe składki społeczne mogą tylko nieco podnieść składkę zdrowotną na skali i liniowym, bo mniej odejmuje się od dochodu. Nowa firma na skali albo liniowym płaci minimum zawsze wtedy, gdy dochód jest niski albo go jeszcze nie ma. Ile wynoszą składki społeczne w każdej uldze, liczymy w artykule o składkach ZUS w 2027 r.

W czasie zawieszenia działalności przedsiębiorca nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu, więc składki nie płaci. Składka jest jednak niepodzielna - za miesiąc, w którym firma działała choćby przez kilka dni, płaci się ją w całości. Pełnych miesięcy zawieszenia nie liczy się do minimum rocznego, a przychodów i kosztów z tego okresu - do rocznej podstawy, chyba że rozlicza je metodą kasową. Rozliczenie roczne trzeba jednak złożyć w deklaracji za kwiecień, nawet jeśli firma jest wtedy zawieszona.

Wszystkie terminy ZUS i podatkowe na 2027 r. zebraliśmy w kalendarzu podatkowym 2027, a pozostałe zmiany od stycznia - w zestawieniu zmian od 1 stycznia 2027 r.

Najczęściej zadawane pytania

Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2027 r.?

Na skali podatkowej i podatku liniowym 445,50 zł miesięcznie, czyli 9% płacy minimalnej 4950 zł, ale dopiero od składki za luty 2027 r. Za styczeń 2027 r. obowiązuje jeszcze minimum z roku składkowego, który zaczął się 1 lutego 2026 r.: 432,54 zł. To nasze wyliczenie z ogłoszonej płacy minimalnej - ZUS poda kwoty na 2027 r. później.

Ile wynosi składka zdrowotna na podatku liniowym w 2027 r.?

4,9% dochodu pomniejszonego o składki społeczne, ale nie mniej niż minimum liczone tak jak na skali: 432,54 zł za styczeń i 445,50 zł od lutego 2027 r. Minimum to 9% płacy minimalnej, a nie 4,9%, więc przy dochodzie po składkach społecznych poniżej ok. 9100 zł miesięcznie liniowiec płaci minimum - takie samo jak minimum na skali (za styczeń próg to ok. 8830 zł).

Ile wyniesie składka zdrowotna na ryczałcie w 2027 r.?

Będzie wiadomo po komunikacie Prezesa GUS o przeciętnym wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2026 r., zwykle w drugiej połowie stycznia. Składka to 9% od 60% tej kwoty przy przychodzie do 60 000 zł, od 100% przy przychodzie do 300 000 zł i od 180% powyżej. W 2026 r. składki wynoszą 498,35 zł, 830,58 zł i 1495,04 zł miesięcznie. Kwoty na 2027 r. uzupełnimy w artykule i kalkulatorze zaraz po komunikacie.

Czy składkę zdrowotną można odliczyć od podatku w 2027 r.?

To zależy od formy opodatkowania. Na podatku liniowym zapłaconą składkę odlicza się od dochodu albo zalicza do kosztów, łącznie do limitu - w 2026 r. 14 100 zł, a w 2027 r. według naszego wyliczenia 15 100 zł (minister finansów ogłasza go w obwieszczeniu do końca roku). Na ryczałcie od przychodu odlicza się połowę zapłaconej składki, a na karcie podatkowej podatek obniża się o 19% składki. Na skali podatkowej przedsiębiorca nie odlicza składki zdrowotnej.

Do kiedy trzeba rozliczyć składkę zdrowotną za 2026 r.?

Do 20 maja 2027 r. Roczne rozliczenie wykazuje się w deklaracji ZUS DRA (a gdy przedsiębiorca rozlicza składki także za inne osoby - w ZUS RCA) za kwiecień 2027 r. i w tym samym terminie dopłaca ewentualną różnicę. O zwrot nadpłaty wnioskuje się przez PUE/eZUS w ciągu miesiąca od terminu na zeznanie PIT - ZUS w swoim poradniku podaje termin do 1 czerwca, ale bezpieczniej złożyć wniosek jeszcze w maju. Rozliczenie dotyczy skali, liniowego i ryczałtu, a karty podatkowej nie.

Czy przy etacie trzeba płacić składkę zdrowotną z firmy?

Co do zasady tak - składkę zdrowotną płaci się z każdego tytułu osobno, więc pracodawca odprowadza ją od pensji, a przedsiębiorca dodatkowo z firmy według swojej formy opodatkowania. Wyjątek dotyczy pracownika z podstawą składek z etatu nie wyższą niż płaca minimalna z 1 stycznia, który prowadzi firmę na ryczałcie z przychodem do połowy płacy minimalnej miesięcznie (w 2027 r. 2475 zł) - wtedy składki z firmy nie płaci.

Czy w czasie zawieszenia działalności płaci się składkę zdrowotną?

Nie. W okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu, więc za pełne miesiące zawieszenia składki nie płaci. Pełnych miesięcy zawieszenia nie liczy się też do minimum rocznego, a przychodów i kosztów z tego okresu - do rocznej podstawy (poza przychodami i kosztami rozliczanymi metodą kasową). Rozliczenie roczne trzeba jednak złożyć, nawet jeśli w kwietniu firma jest zawieszona.

Źródła i podstawy prawne

Pokaż źródła (15)Ukryj źródła