Szkolenia z AML dla zespołu - jak spełnić obowiązek i realnie podnieść kompetencje?

Większość naruszeń AML w biurach rachunkowych nie wynika ze złej woli, tylko z tego, że osoba obsługująca klienta nie zauważyła sygnału albo nie wiedziała, co z nim zrobić. Dlatego szkolenia są jednym z niewielu obowiązków, które jednocześnie chronią przed karą i realnie zmniejszają ryzyko.

Co mówi ustawa?

Biuro rachunkowe musi zapewnić udział osób wykonujących obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy w programach szkoleniowych dotyczących tych obowiązków. Programy mają uwzględniać ochronę danych osobowych, a także charakter, rodzaj i rozmiar działalności biura. Powinny zapewniać aktualną wiedzę - w szczególności o zgłaszaniu do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej okoliczności wskazujących na podejrzenie prania pieniędzy i podejrzanych transakcji.

Obowiązek dotyczy także biur prowadzonych jednoosobowo. Do tego procedura wewnętrzna biura musi określać zasady upowszechniania wśród pracowników wiedzy z zakresu przepisów AML.

Niedopełnienie obowiązku szkoleniowego jest wprost wymienione wśród naruszeń zagrożonych karą administracyjną - i jednym z najczęstszych w decyzjach publikowanych przez Ministerstwo Finansów: brak szkoleń pojawia się w ponad jednej trzeciej z nich. Wobec biura rachunkowego kara pieniężna może sięgnąć dwukrotności korzyści uzyskanej w wyniku naruszenia, a gdy nie da się jej ustalić - równowartości 1 000 000 euro.

Kogo trzeba przeszkolić?

Przepis mówi o osobach wykonujących obowiązki związane z AML. W biurze rachunkowym to zwykle szersza grupa, niż się wydaje:

• osoba odpowiedzialna za AML w biurze,
• księgowi i opiekunowie klientów, którzy przyjmują dokumenty i widzą operacje klienta,
• osoby przyjmujące nowych klientów i zbierające dane identyfikacyjne,
• współpracownicy na umowach cywilnoprawnych, jeśli wykonują te same zadania.

Takim szkoleniem zewnętrznym może być szkolenie AML online w SystemAML. Wariant „AML i RODO” jest przeznaczony m.in. dla biur rachunkowych i obejmuje środki bezpieczeństwa finansowego, beneficjenta rzeczywistego, osoby PEP, dokumenty AML, obowiązki wobec GIIF oraz ochronę danych osobowych. Szkolenie ma formę nagrań, kończy się egzaminem i certyfikatem, a w cenie są dostępy dla 3 osób - wystarczy więc także dla niewielkiego zespołu. Pamiętaj tylko, że szkolenie zewnętrzne nie zastąpi omówienia procedury Twojego biura: warto je uzupełnić krótkim spotkaniem o tym, jak te zasady stosujecie na co dzień.

Jak zaplanować program?

Ustawa nie określa częstotliwości szkoleń ani ich formy. GIIF podkreśla, że podnoszenie kompetencji powinno być procesem ciągłym, a nie jednorazowym działaniem, i koncentrować się na aspektach praktycznych. Szkolenia mogą być wewnętrzne lub zewnętrzne, stacjonarne lub online.

Praktyczny układ dla biura rachunkowego:

Kiedy	Kto	Zakres
przed powierzeniem zadań AML	nowy pracownik lub współpracownik	procedura biura, przyjęcie klienta, gdzie zgłaszać wątpliwości
regularnie, np. raz w roku	cały zespół	zmiany przepisów, przykłady z praktyki, sygnały ostrzegawcze
po zmianie przepisów lub procedury	osoby, których zmiana dotyczy	co się zmieniło i jak to wpływa na codzienną pracę
po incydencie lub kontroli	zespół lub wybrane osoby	czego nauczyła nas ta sytuacja

Ucz na przypadkach, nie na definicjach

Test z definicji ustawowych sprawdza pamięć, a nie umiejętność. Dużo lepiej działa praca na przykładach z codziennej praktyki biura: uczestnik dostaje opis sytuacji, wskazuje, czego w nim brakuje, formułuje pytania do klienta i proponuje decyzję.

Tematy, które warto uwzględnić

• przyjęcie klienta: identyfikacja, beneficjent rzeczywisty, porównanie z CRBR,
• sygnały ostrzegawcze widoczne w księgach klienta: operacje niespójne z profilem działalności, obroty nieproporcjonalne do skali, nietypowe źródła finansowania, nadużycia rachunku VAT,
• ścieżka zgłoszenia wątpliwości wewnątrz biura i zasady zawiadamiania GIIF,
• zakaz ujawniania klientowi, że biuro przekazało zawiadomienie lub prowadzi analizę,
• listy sankcyjne i sposób ich sprawdzania,
• ochrona danych osobowych w procesach AML,
• socjotechnika: podszywanie się pod klienta, fałszywe polecenia zmiany rachunku.

Jak udokumentować szkolenie?

Realizacja obowiązku szkoleniowego powinna być rzetelnie udokumentowana. Z dokumentów musi jednoznacznie wynikać, kto, kiedy, w jakim zakresie i przez kogo został przeszkolony. W praktyce wystarczy:

• program lub agenda szkolenia,
• lista obecności lub raport z platformy e-learningowej,
• certyfikat albo zaświadczenie przy szkoleniu zewnętrznym,
• wynik testu lub ćwiczenia, jeśli był przeprowadzony.

Dokumentację szkoleń warto trzymać w jednym miejscu razem z procedurą. Z doświadczeń autorów wynika, że certyfikaty ze szkoleń AML wraz z programem szkolenia to zwykle pierwsze, o co pytają kontrolerzy.

Co zmieni AMLR od 10 lipca 2027 r.?

Rozporządzenie AMLR utrzymuje obowiązek szkoleń i precyzuje jego cel. Pracownicy, których funkcja tego wymaga, mają znać wymogi rozporządzenia, ocenę ryzyka biura oraz jego wewnętrzne strategie i procedury. Mają też uczestniczyć w bieżących programach szkoleniowych, które pomagają rozpoznawać operacje mogące mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu i wskazują, jak wtedy postępować.

Nowością jest ocena pracowników wykonujących zadania AML. Obejmuje ich wiedzę i umiejętności, a także dobrą opinię, uczciwość i etykę. Przeprowadza się ją przed rozpoczęciem pracy i okresowo, a jej zakres zatwierdza pracownik ds. zapewniania zgodności. Pracownik zgłasza bliskie relacje z klientem i w takim przypadku nie wykonuje wobec niego zadań AML. Ten obowiązek nie dotyczy działalności prowadzonej przez jedną osobę.

---

Autor artykułu jest współtwórcą SystemAML.pl - narzędzia wspierającego biura rachunkowe w realizacji obowiązków AML, w tym w szkoleniu zespołu.

Stan prawny na 23 września 2026 r.