KSeF od 1 stycznia 2027 r.: co musi zrobić mała firma

Z końcem 2026 r. znikają ostatnie furtki: faktury papierowe i PDF przy sprzedaży do 10 000 zł miesięcznie oraz faktury z kasy. Wyjaśniamy, kto od stycznia wystawia faktury w Krajowym Systemie e-Faktur, co z paragonem z NIP, jak dać dostęp księgowej, co zrobić, gdy nie ma internetu albo system nie działa, jak poprawić błąd, jak oznaczyć fakturę w JPK i czy w 2027 r. grożą już kary. Na końcu lista spraw na grudzień, narzędzie i quiz.

KSeF od 1 stycznia 2027 - poradnik dla małej firmy

Pani Ewa prowadzi kwiaciarnię w Toruniu. Większość klientów płaci przy kasie i dostaje paragon, ale kilka razy w miesiącu bukiety zamawiają firmy: biuro rachunkowe z naprzeciwka, hotel, agencja eventowa. Przez cały 2026 r. pani Ewa wystawiała im faktury w programie i wysyłała PDF-em. Mogła, bo w miesiącu nie przekraczała 10 000 zł na takich fakturach. Od 1 stycznia 2027 r. to się kończy - tak jak dla większości małych firm, które dotąd odkładały Krajowy System e-Faktur (KSeF) na później.

KSeF to państwowy system, w którym wystawia się i odbiera faktury. Faktura jest w nim plikiem XML według wzoru Ministerstwa Finansów (MF) i dostaje własny numer. Duże firmy korzystają z niego obowiązkowo od lutego 2026 r., pozostałe od kwietnia. Najmniejszym przepisy dały czas do końca roku. Opisujemy, co zmienia się 1 stycznia 2027 r., jak przygotować firmę w grudniu i co zrobić, gdy system nie działa albo na fakturze jest błąd. Stan prawny: 13 listopada 2026 r.

Co kończy się 31 grudnia 2026 r.

W 2026 r. działały dwa wyjątki, dzięki którym część faktur mogła jeszcze omijać KSeF. Pierwszy dotyczył drobnej sprzedaży. Dopóki suma faktur brutto w miesiącu nie przekraczała 10 000 zł, można było wystawiać je na papierze albo w PDF. Do limitu nie liczyło się faktur dla osób prywatnych ani faktur z kasy. Kto go przekroczył, wystawiał w KSeF już tę fakturę, którą przekroczył limit, i wszystkie kolejne - bez powrotu do papieru w następnych miesiącach.

Drugi wyjątek dotyczył kas fiskalnych. Faktury wystawiane przy użyciu kasy mogły być poza KSeF, a paragon z NIP nabywcy do 450 zł brutto był traktowany jak faktura. Oba wyjątki wygasają 31 grudnia 2026 r. Ustawa, nad którą pracuje teraz Senat, ich nie przedłuża - zmienia tylko termin kar, o których piszemy dalej.

Od stycznia zasada jest więc prosta: każdą fakturę, którą trzeba wystawić dla firmy, wystawia się w KSeF. Forma prawna nie ma znaczenia - obowiązek dotyczy jednoosobowej działalności tak samo jak spółki. Nie zwalnia z niego też zwolnienie z VAT. Ustawa wyłącza z KSeF tylko podatników z unijnej procedury dla małych firm, ale to przedsiębiorcy z innych państw UE, a nie polscy zwolnieni podmiotowo do 240 000 zł.

Komu nadal można wystawić fakturę poza KSeF

Najważniejszy wyjątek zostaje: faktura dla osoby prywatnej. Gdy klientka kwiaciarni poprosi o fakturę na siebie, pani Ewa może ją wystawić na papierze albo w PDF także w 2027 r. Może też wystawić ją w KSeF, jeśli tak jej wygodniej - wtedy przekazuje fakturę klientce w uzgodniony sposób, np. mailem, z kodem QR. Według MF to samo dotyczy przedsiębiorcy, który kupuje coś na potrzeby prywatne. Konsument nie może przy tym po zakupie „zamienić się” w firmę: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w interpretacji z 18 sierpnia 2026 r. nie uznał korekty, która dopisuje NIP do faktury konsumenckiej.

Inne wyjątki są węższe. Poza KSeF zostają faktury przedsiębiorców bez siedziby i stałego miejsca działalności w Polsce oraz sprzedaż rozliczana w procedurach szczególnych: nieunijnej, importu (IOSS) i okazjonalnego przewozu osób autobusami. Sprzedaż konsumentom z innych państw UE w unijnej procedurze OSS zostaje poza obowiązkowym KSeF tak jak każda faktura dla osoby prywatnej. Rozporządzenie wyłącza też m.in. bilety jednorazowe na przejazd i przejazdy płatną autostradą, jeśli dokumentuje je faktura o węższym zakresie danych.

Zwolniony z VAT nie musi przy tym wystawiać faktury każdemu klientowi. Przy sprzedaży zwolnionej faktura jest obowiązkowa wtedy, gdy nabywca jej zażąda - w ciągu trzech miesięcy od końca miesiąca sprzedaży. Wtedy jednak fakturę dla firmy trzeba wystawić w KSeF. Dyrektor KIS w interpretacji z 16 października 2026 r. nie zgodził się, żeby w takiej sytuacji wystawić rachunek.

KSeF obejmuje też osoby, które nie myślą o sobie jak o firmie. Kto wynajmuje lokal firmie albo prowadzi działalność nierejestrowaną, jest dla VAT podatnikiem. Fakturę dla firmy wystawia więc w KSeF, a do tego potrzebuje NIP. Gdy lokal ma kilku właścicieli, każdy wystawia fakturę na swoją część czynszu i każdy potrzebuje własnego NIP - tak wynika z interpretacji z 2 listopada 2026 r., wydanej dla współwłaścicielki lokalu. Więcej o limitach takiej działalności piszemy w artykule o działalności nierejestrowanej.

Kasa fiskalna i paragon z NIP od stycznia

Dla pani Ewy to najbardziej odczuwalna zmiana. Kasa fiskalna zostaje i nadal rejestruje sprzedaż. Zmienia się to, co dzieje się, gdy klient z firmy prosi o fakturę.

Od stycznia paragon z NIP nie zastępuje już faktury. Jeśli pracownik hotelu kupi bukiet za 300 zł i poda NIP, paragon z tym numerem nie wystarczy. Pani Ewa musi wystawić fakturę w KSeF. Do 450 zł brutto może to być faktura uproszczona, czyli bez nazwy i adresu nabywcy, z samym NIP. Bezpłatna Aplikacja Podatnika KSeF nie ma jednak takiej opcji, więc przy fakturach uproszczonych potrzebne jest inne narzędzie, np. program komercyjny, albo zwykła faktura z pełnymi danymi.

Kolejność pozostaje ta sama: najpierw NIP na paragonie, potem faktura. Fakturę dla firmy do sprzedaży zarejestrowanej na kasie wolno wystawić tylko wtedy, gdy paragon zawiera NIP nabywcy. Kto wystawi taką fakturę do paragonu bez NIP, ryzykuje dodatkowe zobowiązanie w wysokości 100% VAT z tej faktury. Ta sankcja obowiązuje już dziś i nie zależy od losu kar za KSeF. Dlatego przy kasie warto pytać o NIP przed wydrukiem paragonu.

Faktura w KSeF nie zwalnia z kasy. Sprzedaż trzeba zarejestrować na kasie, a przy fakturze zostawić w dokumentacji numer paragonu i numer unikatowy kasy albo sam paragon.

Jak wejść do KSeF i dać dostęp księgowej

Właściciel jednoosobowej działalności niczego nie musi zgłaszać. System sam przypisuje mu pełne uprawnienia do jego NIP, tzw. uprawnienia właścicielskie. Do KSeF loguje się przez login.gov.pl, czyli m.in. aplikacją mObywatel, bankowością elektroniczną albo profilem zaufanym, a także podpisem kwalifikowanym.

Spółka loguje się pieczęcią kwalifikowaną. Jeśli jej nie ma, składa w urzędzie skarbowym zawiadomienie ZAW-FA - papierowo, przez e-Urząd Skarbowy albo e-Doręczenia, ale już nie przez ePUAP. Wskazuje w nim jedną osobę z pełnymi uprawnieniami, a ta nadaje dalsze uprawnienia już w systemie. Właściciel jednoosobowej firmy sięga po ZAW-FA tylko w nietypowej sytuacji: gdy loguje się podpisem kwalifikowanym, który nie zawiera ani NIP, ani PESEL.

Najwięcej pytań dotyczy biura rachunkowego. Uprawnienie do wystawiania faktur albo do ich przeglądania nadaje się w Aplikacji Podatnika KSeF albo w programie połączonym z KSeF. Nie trzeba robić tego dla każdej księgowej osobno: można nadać uprawnienie całemu biuru i pozwolić mu wskazać swoich pracowników. Gdy współpraca się kończy, wystarczy odebrać uprawnienie biuru, a jego pracownicy tracą dostęp. Jednej rzeczy robić nie wolno: przekazywać księgowej własnego certyfikatu KSeF. Certyfikat wydany osobie fizycznej jest jej osobistym poświadczeniem tożsamości.

Programy do faktur łączą się z KSeF tokenem albo certyfikatem KSeF. Token to ciąg znaków, który generuje się w systemie. Według obowiązującego rozporządzenia tokeny działają tylko do 31 grudnia 2026 r. MF zapowiada, że zostaną, a jego projekt z 26 października 2026 r. przewiduje, że dotychczasowe tokeny posłużą najpóźniej do 30 listopada 2027 r., a nowe będą ważne najwyżej 365 dni. Projekt nie jest jeszcze podpisany, dlatego w grudniu warto zapytać dostawcę programu, czy jest gotowy na obie sytuacje. Certyfikat KSeF jest ważny do dwóch lat. Jest też potrzebny do wystawiania faktur offline, o czym piszemy niżej.

Wystawienie faktury: numer, data i kod QR

Gdy dostęp działa, pani Ewa wystawia fakturę dla hotelu w KSeF. Nie wysyła jej już mailem. Hotel otrzymuje fakturę w systemie w chwili, w której KSeF nada jej numer, i nie musi jej akceptować. Ten dzień liczy się też do odliczenia VAT: hotel odliczy podatek najwcześniej w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę. Przepisy podatkowe nie każą wysyłać krajowej firmie dodatkowego PDF-a, choć strony mogą się tak umówić.

Datą wystawienia faktury jest dzień, w którym pani Ewa wyśle ją do KSeF. Trzeba więc pilnować, żeby data na fakturze zgadzała się z dniem wysyłki. Faktura wysłana dzień później jest traktowana jak wystawiona w trybie offline24. Jeśli KSeF odrzuci plik, faktury nie ma - poprawia się plik i wysyła ponownie.

Inaczej jest z klientami, którzy nie mają polskiego NIP: osobami prywatnymi, firmami zagranicznymi czy osobą z działalnością nierejestrowaną bez NIP. Taki klient nie zaloguje się do KSeF jak firma z NIP, dlatego pani Ewa przekazuje mu ją w uzgodniony sposób, np. PDF-em albo wydrukiem. Na takiej fakturze musi być kod QR, który pozwala sprawdzić ją w systemie. Za dzień otrzymania uznaje się wtedy dzień, w którym klient faktycznie ją dostał. Szczegóły faktur dla firm z zagranicy opisaliśmy w artykule o fakturze za usługę dla firmy z UE i spoza UE.

Gdy nie ma internetu albo KSeF nie działa

W kwiaciarni internet bywa kapryśny, a system MF też ma przerwy. Przepisy przewidują na to cztery tryby. Wszystkie łączy jedno: fakturę wystawia się poza systemem, ale zwykle trzeba ją potem do niego przesłać.

Tryb Kiedy Do kiedy przesłać do KSeF Czy klient z NIP dostaje fakturę od razu
offline24 z dowolnego powodu, bez dowodu braku internetu następnego dnia roboczego po wystawieniu nie, dostaje ją w KSeF
niedostępność przerwa ogłoszona przez MF, np. prace serwisowe następnego dnia roboczego po końcu przerwy nie, dostaje ją w KSeF
awaria komunikat w BIP MF i w programach do faktur w ciągu 7 dni roboczych od końca awarii tak, w uzgodniony sposób
awaria całkowita komunikat w mediach nie przesyła się tak, papier albo plik

Przy niedostępności zasada, że firma z NIP dostaje fakturę w KSeF, wynika ze stanowiska MF; ustawa uchwalona przez Sejm 6 listopada 2026 r. wpisuje ją wprost do przepisu.

W trybie offline24 pani Ewa wystawia e-fakturę w programie albo w aplikacji mobilnej. Datą wystawienia jest data wpisana na fakturze, nie dzień przesłania. Hotel dostanie tę fakturę dopiero w KSeF, po nadaniu numeru - MF radzi nie wydawać jej wcześniej, a w zamian można dać potwierdzenie transakcji. Klientowi bez polskiego NIP fakturę offline można przekazać od razu. Musi mieć wtedy dwa kody QR: „OFFLINE”, który pozwala sprawdzić dane faktury, i „CERTYFIKAT”, który potwierdza wystawcę. Do drugiego potrzebny jest pobrany wcześniej certyfikat KSeF. Po nadaniu numeru wystarczy jeden kod.

Awaria to jedyny tryb, w którym także firma z polskim NIP dostaje fakturę przed jej przesłaniem do KSeF. Terminy mogą się wydłużyć: gdy przed przesłaniem MF ogłosi kolejną awarię, termin liczy się od jej zakończenia. Przy awarii całkowitej faktury w ogóle się nie przesyła. W każdym trybie obowiązuje ta sama przestroga MF: nie wystawiaj drugiej faktury do tej samej sprzedaży. Do systemu trafia ta sama faktura, którą wystawiłeś offline.

Pomyłka na fakturze: tylko korekta

Faktury przyjętej do KSeF nie da się zmienić ani anulować. Jeśli pani Ewa pomyli się w cenie, wystawia fakturę korygującą - w KSeF albo w trybie offline24 - z numerem KSeF faktury, którą poprawia. Gdy wpisała zły NIP, faktura trafiła do innej firmy. MF zaleca wtedy korektę do zera i nową fakturę dla właściwego nabywcy. Not korygujących, którymi nabywca poprawiał drobne błędy, od 1 lutego 2026 r. już nie ma.

Zdarza się też, że ktoś prześle do KSeF fakturę, którą wcześniej wystawił poza systemem. Dyrektor KIS w interpretacji z 30 października 2026 r. uznał, że takie powtórzone faktury trzeba usunąć korektami do zera w KSeF. Jeśli sprzedaż była już rozliczona raz, VAT nie płaci się ponownie i nie trzeba korygować JPK. Pozostawienie powtórzonych faktur w systemie byłoby ryzykowne, bo VAT z wystawionej faktury trzeba zapłacić.

W 2027 r. przyjdzie też korygować faktury papierowe i PDF z 2026 r. Korektę wystawia się w KSeF, ale faktura pierwotna nie ma numeru KSeF. Dyrektor KIS wyjaśnił, że wtedy zaznacza się w e-fakturze, że numeru nie ma, zamiast wpisywać w to miejsce własny numer faktury. Duplikat w dawnym sensie przestaje być potrzebny, bo faktura w KSeF nie ginie. Klientowi, który dostał fakturę poza systemem i ją zgubił, przekazuje się ją ponownie z kodem QR.

Faktury od dostawców i przelewy

Pani Ewa jest też kupującą: zamawia kwiaty w hurtowni i płaci za prąd. Faktury od dostawców odbiera w KSeF od lutego 2026 r. System nie wysyła jednak powiadomień, więc trzeba regularnie sprawdzać listę faktur - samemu w aplikacji albo przez program księgowy.

Co, jeśli hurtownia „nie zdążyła” i w 2027 r. przyśle zwykły PDF? Dyrektor KIS w interpretacji z 16 października 2026 r. uznał, że faktura wystawiona poza KSeF wbrew obowiązkowi nie odbiera nabywcy prawa do odliczenia VAT. Trzeba tylko spełnić zwykłe warunki odliczenia. Ryzyko kary ponosi wystawca, nie nabywca.

Przy płatnościach od 1 stycznia 2027 r. zmienia się też opis przelewu. Gdy kupujący i sprzedawca są czynnymi podatnikami VAT, kupujący wpisuje w tytule przelewu numer KSeF faktury albo, płacąc za kilka faktur naraz, identyfikator zbiorczy, który wygeneruje w KSeF. Dotyczy to także faktur z grudnia 2026 r. płaconych w styczniu. Obowiązek nie obejmuje faktur z trybu awaryjnego ani płatności, w których sprzedawca jest zwolniony z VAT. Zasady płatności w mechanizmie podzielonej płatności opisujemy w artykule o MPP.

Faktura w JPK_VAT

W ewidencji JPK_VAT przy każdej fakturze z KSeF podaje się jej numer KSeF. Pozostałe przypadki oznacza się symbolami, które opisało MF:

  • BFK - faktura wystawiona poza KSeF, np. dla osoby prywatnej, z okresu przejściowego w 2026 r. albo z awarii całkowitej,
  • DI - faktura z trybu offline24 albo z niedostępności, która w dniu złożenia JPK nie ma jeszcze numeru; po nadaniu numeru oznaczenie trzeba zmienić na numer KSeF,
  • OFF - faktura z awarii bez numeru w dniu złożenia JPK; tu późniejsza korekta nie jest potrzebna.

Fakturę do paragonu oznacza się dodatkowo symbolem FP i ujmuje w miesiącu jej wystawienia, bez zwiększania sprzedaży, bo ta jest już w raporcie z kasy. Za błędy w JPK nadal grozi osobna sankcja: gdy urząd wezwie do poprawienia błędu, który uniemożliwia sprawdzenie transakcji, a podatnik w ciągu 14 dni go nie poprawi ani nie wyjaśni, urząd może nałożyć karę 500 zł za każdy taki błąd. Ewentualne przesunięcie kar za KSeF jej nie obejmuje.

Kary: od 2027 czy od 2028 r.?

Według ogłoszonych przepisów od 1 stycznia 2027 r. naczelnik urzędu skarbowego nakłada karę na podatnika, który wbrew obowiązkowi wystawi fakturę poza KSeF albo nie prześle w terminie faktury z trybu offline. Kara wynosi do 100% VAT z faktury, a przy fakturze bez VAT do 18,7% kwoty należności. Za samo niewystawienie faktury w KSeF nie wszczyna się natomiast postępowania karnego skarbowego - ten przepis już obowiązuje.

Nawet jeśli kary przesuną się na 2028 r., 2027 r. nie będzie rokiem bez skutków. W uzasadnieniu projektu rząd zapowiedział, że urzędy skarbowe będą najpierw przypominać o obowiązku, a potem sprawdzać, czy faktury poza KSeF nie służą nierzetelnym rozliczeniom VAT. Odroczenie nie dotyczy też sankcji za fakturę do paragonu bez NIP ani kary za niepoprawione błędy w JPK.

Lista spraw na grudzień

Pani Ewa ma przed sobą kilka tygodni. Tak wygląda jej plan - i plan każdej małej firmy, która w 2026 r. fakturowała jeszcze poza KSeF.

Sprawdź się: KSeF od 2027 r.

Sześć pytań z poziomu Praktyk testu wiedzy. Po odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie z podstawą prawną. Pełny test ma trzy poziomy i odznakę do udostępnienia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy od 1 stycznia 2027 r. muszę wystawiać faktury w KSeF, jeśli sprzedaję za mniej niż 10 000 zł miesięcznie?

Tak. Limit 10 000 zł brutto miesięcznie, przy którym można było wystawiać faktury papierowe i PDF, działa tylko do 31 grudnia 2026 r. Od stycznia każdą fakturę dla firmy wystawiasz w KSeF, niezależnie od wielkości sprzedaży. Poza KSeF zostają m.in. faktury dla osób prywatnych.

Czy zwolniony z VAT wystawia faktury w KSeF?

Tak, jeśli wystawia fakturę dla firmy. Zwolnienie podmiotowe z VAT nie wyłącza KSeF - wyjątek w ustawie dotyczy unijnej procedury dla małych firm z innych państw UE. Przy sprzedaży zwolnionej fakturę wystawia się na żądanie nabywcy, a na takie żądanie nie wystarczy rachunek.

Czy paragon z NIP do 450 zł jest fakturą od 2027 r.?

Nie. Do 31 grudnia 2026 r. paragon z NIP do 450 zł brutto uznaje się za fakturę uproszczoną. Od stycznia fakturę dla firmy do sprzedaży z kasy wystawiasz w KSeF, a tylko wtedy, gdy paragon zawiera NIP nabywcy. Faktura uproszczona do 450 zł nadal istnieje, ale też jako e-faktura w KSeF.

Czy w 2027 r. grożą kary za fakturę wystawioną poza KSeF?

Według ogłoszonych przepisów tak, od 1 stycznia 2027 r. - do 100% VAT z faktury. Sejm 6 listopada 2026 r. uchwalił jednak ustawę, która przesuwa kary na 1 stycznia 2028 r.; 13 listopada 2026 r. była w Senacie. Odroczenie nie dotyczy innych sankcji, np. za fakturę do paragonu bez NIP nabywcy.

Co zrobić, gdy nie ma internetu, a muszę wystawić fakturę?

Wystaw e-fakturę w trybie offline24 i wyślij ją do KSeF najpóźniej następnego dnia roboczego. Nie potrzebujesz dowodu, że internetu nie było. Firma z polskim NIP dostanie fakturę w KSeF po nadaniu numeru; klientowi prywatnemu albo zagranicznemu możesz ją przekazać od razu, oznaczoną dwoma kodami QR.

Jak dać księgowej dostęp do moich faktur w KSeF?

Nadaj uprawnienia w Aplikacji Podatnika KSeF albo w programie połączonym z KSeF - osobie albo całemu biuru rachunkowemu, które wskaże swoich pracowników. Nie przekazuj księgowej swojego certyfikatu KSeF: certyfikat wydany osobie fizycznej jest osobisty.

Źródła i podstawy prawne

Pokaż źródła (10)Ukryj źródła