Słownik pojęć · Kadry
Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia
W skrócie
Natychmiastowe zakończenie umowy o pracę jednostronnym oświadczeniem na piśmie, dopuszczalne tylko w sytuacjach wskazanych w Kodeksie pracy. Pracodawca może z niego skorzystać m.in. przy ciężkim naruszeniu przez pracownika podstawowych obowiązków, w ciągu miesiąca od dowiedzenia się o tej okoliczności. Pracownik może tak odejść, gdy to pracodawca ciężko naruszył obowiązki wobec niego - przysługuje mu wtedy odszkodowanie, co do zasady w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
W jakiej formie złożyć oświadczenie?
Kodeks pracy wymaga pisma zarówno przy wypowiedzeniu, jak i przy rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia. Formę pisemną zachowuje dokument z podpisem własnoręcznym albo dokument elektroniczny z kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie o rozwiązaniu umowy wysłane SMS-em bez kwalifikowanego podpisu formy pisemnej nie zachowuje. Przy porozumieniu stron takiego wymogu nie ma.
Ochrona pracownicy w ciąży i pracownika korzystającego z urlopu związanego z rodzicielstwem dotyczy wypowiedzenia i rozwiązania umowy przez pracodawcę. Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika jest w tym okresie dopuszczalne tylko wtedy, gdy zgodzi się na to reprezentująca go zakładowa organizacja związkowa; wypowiedzenie - tylko w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy.
Gdy pracodawca ma rzeczywiste podstawy do rozwiązania umowy w tym trybie, jego zapowiedź co do zasady nie jest groźbą bezprawną. Pracownik, który pod jej wpływem zgodził się na porozumienie stron, nie uchyli się więc od jego skutków tylko z tego powodu.
Co zyskuje pracownik, który sam rozwiązuje umowę?
Gdy pracownik rozwiązuje umowę z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę, przysługuje mu odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a przy umowie na czas określony - wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.
Ma to też znaczenie dla zasiłku dla bezrobotnych. Kto sam wypowiedział umowę, co do zasady nie ma do niego prawa. Wyjątkiem jest m.in. rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika w trybie art. 55 § 1 lub 1¹ Kodeksu pracy.
Co pracodawca musi zrobić po rozwiązaniu umowy?
Tryb rozwiązania nie zmienia obowiązków końcowych. Pracodawca wydaje świadectwo pracy w dniu ustania stosunku pracy, rozlicza ekwiwalent za niewykorzystany urlop i w ciągu 7 dni zgłasza wyrejestrowanie pracownika z ubezpieczeń.