Słownik pojęć · Podatki
Odsetki za zwłokę
W skrócie
Odsetki od zaległości podatkowej, liczone od dnia po upływie terminu płatności do dnia zapłaty włącznie. Stawka podstawowa to 200% stopy kredytu lombardowego NBP plus 2 punkty procentowe, nie mniej niż 8% rocznie. Obniżona (50%) przysługuje, gdy korektę złożono w ciągu 6 miesięcy od terminu na deklarację, a zaległość zapłacono w ciągu 7 dni od korekty - nie po zapowiedzi kontroli ani w wyniku czynności sprawdzających. Podwyższona (150%) dotyczy tylko VAT i akcyzy, m.in. gdy organ ujawni zaniżenie przekraczające 25% kwoty należnej i pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia albo niezłożenie deklaracji i brak zapłaty.
Jak oblicza się odsetki za zwłokę?
Według wzoru: kwota zaległości × liczba dni × stawka roczna / 365, także w latach przestępnych. Gdy stawka zmieniała się w czasie zwłoki, odsetki liczy się osobno za każdy okres, a zaokrągla dopiero sumę - do pełnych złotych, końcówki od 50 groszy w górę. Przykład: zaległość 10 000 zł zapłacona 30 dni po terminie, stawka podstawowa 10,5% (obowiązuje od 5 marca 2026 r.): 10 000 zł × 10,5% × 30 / 365 = 86,30 zł, po zaokrągleniu 86 zł.
Termin płatności przypadający w sobotę, niedzielę lub święto kończy się w najbliższym dniu roboczym i dopiero od następnego dnia biegną odsetki. Odsetek nie nalicza się, gdy nie przekraczałyby trzykrotności opłaty Poczty Polskiej za list polecony (3 × 2,90 zł) - w praktyce do 8 zł. Próg nie działa, gdy odsetki od zaliczek określa organ w decyzji.
Na co uważać przy zaliczkach i wpłatach częściowych?
Przy zaliczkach na podatek dochodowy odsetki liczy się najpóźniej do dnia złożenia zeznania rocznego. Wpłatę częściową zalicza się proporcjonalnie na zaległość i odsetki. Za niektóre okresy odsetek się nie nalicza - np. za okres kontroli podatkowej po upływie 6 miesięcy od jej wszczęcia albo za cały okres postępowania podatkowego, jeżeli decyzji nie doręczono w ciągu 3 miesięcy od jego wszczęcia.
Ordynacja podatkowa nie odróżnia opóźnienia usprawiedliwionego od zawinionego - odsetki są automatycznym skutkiem niezapłacenia podatku w terminie.
Czy odsetki mogą być szkodą klienta biura?
Tak. W sprawie opisanej w artykule o OC biura rachunkowego zaległy VAT nie był szkodą klienta, bo musiałby go zapłacić także przy prawidłowej obsłudze. Szkodą były odsetki za zwłokę, które wynikły bezpośrednio z błędnego zaksięgowania faktury. Przy szacowaniu skutków błędu liczy się więc przede wszystkim odsetki, sankcje i koszty korekt, a nie podatek. Kwotę dla konkretnej zaległości policzy kalkulator odsetek podatkowych.