Słownik pojęć · Podatki
Kwota wolna od podatku
W skrócie
Dochód do 30 000 zł rocznie, od którego podatnik rozliczający się według skali podatkowej w praktyce nie płaci PIT. Wynika z kwoty zmniejszającej podatek 3600 zł, czyli 12% z 30 000 zł, odejmowanej od podatku obliczonego według skali. Nie przysługuje przy podatku liniowym ani ryczałcie.
Ile wynosi kwota wolna od podatku w 2026 r.?
30 000 zł rocznie. Ustawa nie odlicza jej jednak od dochodu - podatek według skali liczy się od całej podstawy, a następnie pomniejsza o kwotę zmniejszającą podatek 3600 zł. Przy dochodzie 25 000 zł podatek wynosi 0 zł (12% × 25 000 zł = 3000 zł, mniej niż 3600 zł), a przy dochodzie 50 000 zł - 2400 zł (6000 zł minus 3600 zł).
Kwota wolna nie znika po przekroczeniu progu 120 000 zł. W drugim przedziale skali podatek to 10 800 zł plus 32% nadwyżki, a 10 800 zł to właśnie 12% ze 120 000 zł pomniejszone o 3600 zł.
Czy kwota wolna przysługuje osobno od każdej umowy?
Nie. Przysługuje raz w roku, łącznie dla wszystkich dochodów opodatkowanych skalą - z etatu, zlecenia, działalności na zasadach ogólnych czy działalności nierejestrowanej. Przedsiębiorca na podatku liniowym albo ryczałcie nie ma jej w działalności, ale nadal korzysta z niej w rozliczeniu pensji z etatu.
W trakcie roku pracodawca uwzględnia kwotę wolną, obniżając zaliczkę o 300 zł miesięcznie (1/12 z 3600 zł), jeżeli pracownik złożył oświadczenie PIT-2. Pracownik, który ma dwóch pracodawców i u obu złożył oświadczenie na pełne 1/12, korzysta z pomniejszenia podwójnie - nadwyżkę odda w zeznaniu rocznym.
Jak kwota wolna działa przy wspólnym rozliczeniu z małżonkiem?
Przy wspólnym rozliczeniu podatek liczy się od połowy łącznych dochodów i mnoży przez dwa, więc każdy z małżonków wykorzystuje swoją kwotę wolną. Jeżeli jeden zarabia 60 000 zł, a drugi nie ma dochodów, podatek od połowy (30 000 zł) wynosi 0 zł. Osobno zapłaciłby 3600 zł. Wspólnego rozliczenia nie ma, gdy którykolwiek z małżonków stosuje podatek liniowy albo ryczałt (z wyjątkiem ryczałtu od prywatnego najmu).