Słownik pojęć · Podatki
Czynny podatnik VAT
W skrócie
Podatnik zarejestrowany przez naczelnika urzędu skarbowego ze statusem „podatnik VAT czynny”. Rozlicza VAT należny od sprzedaży i może go obniżać o VAT naliczony z zakupów - podatnikom, którzy nie są zarejestrowani jako czynni, prawo do odliczenia co do zasady nie przysługuje.
Kiedy trzeba zarejestrować się jako czynny podatnik VAT?
Zgłoszenie rejestracyjne składa się naczelnikowi urzędu skarbowego przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej. Podatnik zwolniony podmiotowo albo wykonujący wyłącznie czynności zwolnione z art. 43 ust. 1 ustawy o VAT może się zarejestrować, ale nie musi - wtedy dostaje status „podatnik VAT zwolniony”.
Gdy taki podatnik traci zwolnienie, musi zarejestrować się jako czynny albo zaktualizować zgłoszenie przed dniem utraty prawa do zwolnienia. Przy dobrowolnej rezygnacji ze zwolnienia - przed początkiem miesiąca, w którym rezygnuje. Rejestracja jako czynny podatnik jest obowiązkowa od pierwszej sprzedaży dla tych, którzy w ogóle nie mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego, np. świadczących usługi prawnicze lub doradcze.
Status czynnego podatnika nie oznacza rejestracji do transakcji wewnątrzwspólnotowych - numer VAT UE wymaga osobnego zgłoszenia.
Co oznacza ten status w praktyce?
Czynny podatnik składa deklaracje - co do zasady za okresy miesięczne, do 25. dnia następnego miesiąca - i odlicza VAT z zakupów w zakresie, w jakim służą sprzedaży opodatkowanej. Jego status i rachunki rozliczeniowe widać w wykazie podatników VAT. Od tego statusu zależą też obowiązki kontrahentów: przy transakcjach powyżej 15 000 zł z czynnym podatnikiem VAT nabywca powinien płacić na rachunek z białej listy.
Kiedy urząd wykreśla czynnego podatnika z rejestru?
Naczelnik urzędu skarbowego wykreśla podatnika z urzędu m.in. wtedy, gdy:
- podatnik nie istnieje albo nie da się z nim skontaktować,
- nie złożył deklaracji za 3 kolejne miesiące albo za kwartał,
- przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kwartały składał deklaracje bez sprzedaży i bez zakupów z VAT do odliczenia,
- zawiesił działalność na co najmniej 6 miesięcy - chyba że zawiadomił urząd, że w tym czasie będzie wykonywał czynności opodatkowane.
Biuro rachunkowe powinno więc pilnować deklaracji także u klientów z przestojem w sprzedaży.