Strata powyżej połowy kapitału zakładowego

Czy spółkę trzeba wtedy rozwiązać?

Nie. Przepis zobowiązuje zarząd tylko do zwołania zgromadzenia wspólników. Wspólnicy mogą zdecydować, że spółka działa dalej. Zwołanie zgromadzenia nie zastępuje jednak wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli spółka jest niewypłacalna. Sąd Najwyższy zwrócił na to uwagę w wyroku z 19 grudnia 2013 r. (II UK 196/13).

Obowiązek powstaje wtedy, gdy stratę wykaże bilans sporządzony przez zarząd. Według części komentatorów może to być także bilans sporządzony w trakcie roku, a nie tylko roczny.

Jak policzyć próg i stratę?

Przykład: kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł, a spółka nie ma kapitału zapasowego ani rezerwowego. Próg to połowa kapitału zakładowego, czyli 50 000 zł. Gdy strata go przekracza, zarząd zwołuje zgromadzenie.

Ustawa nie mówi jednak, jak liczyć stratę. Komentatorzy, którzy tę kwestię rozstrzygają, m.in. A. Opalski, A. Nowacki i M. Chomiuk, wliczają do niej także niepokryte straty z lat ubiegłych. Spór dotyczy zysku. A. Opalski czyta przepis dosłownie: zysku za ostatni rok ani niepodzielonych zysków z lat ubiegłych się nie uwzględnia, choć sam uznaje to za niekonsekwencję ustawodawcy. Według A. Nowackiego stratę pomniejsza się o niepodzielone zyski. Różnie odczytuje się też sam próg: R. Wrzecionek i K. Kopaczyńska-Pieczniak widzą w przepisie dwa osobne warunki, a nie sumę kapitałów, co daje niższy próg, gdy spółka ma kapitał zapasowy albo rezerwowy.

Najprostszy skrót: jeśli spółka nie ma kapitału z aktualizacji wyceny i nie wypłacała zaliczek na dywidendę, saldo strat przekracza próg liczony jako suma kapitałów dokładnie wtedy, gdy kapitał własny spada poniżej połowy kapitału zakładowego (w spółce akcyjnej poniżej dwóch trzecich). Oba sposoby liczenia straty dla sprawozdania pobranego z KRS pokazuje przeglądarka sprawozdań finansowych.