Słownik pojęć · Podatki
Działalność nierejestrowana
W skrócie
Zarobkowa działalność osoby fizycznej, która nie jest działalnością gospodarczą, więc nie wymaga wpisu do CEIDG i sama nie jest tytułem do składek ZUS - choć przy usłudze dla firmy ZUS żąda od zlecającego składek jak od zlecenia. Przychód należny w żadnym kwartale kalendarzowym nie może przekroczyć 225% minimalnego wynagrodzenia - w 2026 r. 10 813,50 zł, w 2027 r. 11 137,50 zł. Wykluczają ją m.in. firma prowadzona w ostatnich 60 miesiącach oraz wymóg koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej. Po przekroczeniu limitu wniosek do CEIDG składa się w ciągu 7 dni.
Jak liczyć kwartalny limit?
Liczy się przychód należny, a nie zysk ani wpływy na konto - także kwota, której klient jeszcze nie zapłacił. Pomniejsza się ją tylko o zwroty, bonifikaty i skonta; kosztów materiałów, prowizji platform czy wysyłki się nie odejmuje. Kwartały są kalendarzowe, a niewykorzystany limit nie przechodzi na kolejny. Rocznie daje to do 43 254 zł przychodu w 2026 r. i do 44 550 zł w 2027 r. - ale roczna suma poniżej tej kwoty nie wystarczy, jeżeli sprzedaż skupia się w jednym kwartale.
Przykład: w 2027 r. sprzedaż w lipcu 3000 zł, w sierpniu 4500 zł, we wrześniu 3400 zł - razem 10 900 zł, poniżej limitu 11 137,50 zł. Materiały za 2500 zł limitu nie zmniejszają. Przesunięcie samej daty rachunku niczego nie zmienia, bo liczy się kwota należna za wydany towar lub wykonaną usługę.
Co się dzieje po przekroczeniu limitu?
Działalność staje się działalnością gospodarczą w dniu sprzedaży, po której suma w kwartale przekroczyła limit. Bez oświadczenia obowiązuje skala podatkowa; podatek liniowy albo ryczałt trzeba wybrać do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu z firmy - najprościej we wniosku do CEIDG. Przychody osiągnięte do dnia poprzedzającego złożenie wniosku są nadal przychodami z innych źródeł, od dnia złożenia wniosku - przychodami z działalności gospodarczej, a jeżeli wniosek nie zostanie złożony w terminie, przychody z działalności gospodarczej zaczynają się od dnia po upływie 7 dni.
Jak rozliczyć podatek?
W trakcie roku nie płaci się zaliczek. Dochód, czyli przychód minus udokumentowane koszty, wykazuje się w PIT-36 do 30 kwietnia następnego roku i sumuje z innymi dochodami opodatkowanymi według skali; ryczałtu ani podatku liniowego wybrać nie można. Przy przychodzie 30 000 zł i kosztach 5000 zł dochód wynosi 25 000 zł. Jeżeli to jedyny dochód, podatek wynosi 0 zł, bo 12% od tej kwoty to 3000 zł, mniej niż kwota zmniejszająca podatek 3600 zł. U osoby z etatem, której dochód z etatu przekracza kwotę wolną 30 000 zł, a łączny dochód mieści się w pierwszym progu skali, ta sama działalność zwiększa podatek o 3000 zł. Sumę kwartalną pokaże narzędzie do kontroli limitu.