Słownik pojęć · Kadry
Dyskryminacja w zatrudnieniu
W skrócie
Mniej korzystne traktowanie pracownika - bezpośrednio albo pośrednio - z przyczyny takiej jak płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, religia, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkowa, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientacja seksualna, rodzaj umowy lub wymiar etatu. Od 5 listopada 2026 r. pracownikowi przysługuje zadośćuczynienie co najmniej w wysokości minimalnego wynagrodzenia, a przy wielokrotnym naruszeniu - trzykrotności.
Jakie są rodzaje dyskryminacji?
Dyskryminacja bezpośrednia to gorsze traktowanie pracownika w porównywalnej sytuacji z jednej z przyczyn wymienionych w Kodeksie pracy - np. niższa pensja kobiety na tym samym stanowisku. Dyskryminacja pośrednia to pozornie neutralna zasada, która stawia w gorszej sytuacji wszystkich albo znaczną część pracowników z danej grupy - chyba że jest obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem, a środki są właściwe i konieczne.
Od 5 listopada 2026 r. Kodeks pracy wymienia też dyskryminację przez założenie - gdy przyczynę mylnie wiąże się z pracownikiem - i przez skojarzenie, np. gorsze traktowanie pracownika, który opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem. Dyskryminacją jest również molestowanie i molestowanie seksualne, a także zachęcanie innych do naruszenia zasady równego traktowania albo nakazanie im tego. Niejednakowe traktowanie, które jest obiektywnie uzasadnione, nie jest dyskryminacją.
Jakie roszczenia ma pracownik?
Pracownik może żądać zadośćuczynienia nie niższego niż minimalne wynagrodzenie lub odszkodowania. Przy wielokrotnym naruszeniu - także jednorazowym naruszeniu z kilku przyczyn naraz - zadośćuczynienie wynosi co najmniej trzykrotność minimalnego wynagrodzenia. W sądzie pracownik musi tylko uprawdopodobnić naruszenie, a pracodawca - wykazać, że go nie było.
Pracownik nie może ponieść negatywnych konsekwencji za to, że skorzystał ze swoich praw albo wsparł kolegę, który z nich skorzystał - w razie odwetu przysługuje mu zadośćuczynienie co najmniej w wysokości minimalnego wynagrodzenia. Ochrona nie obejmuje pracownika, który wiedział, że do naruszenia nie doszło. Pracodawca musi systematycznie przeciwdziałać dyskryminacji, a od 10 pracowników opisać to w regulaminie.